\n\n\n\n
Markery nowotworowe \u2013 podsumowanie artyku\u0142u<\/h2>\n\n\n\n
Zanim przeczytasz artyku\u0142, poznaj kluczowe informacje na temat marker\u00f3w nowotworowych. To podsumowanie wyja\u015bni Ci ich rol\u0119 w diagnostyce.<\/p>\n\n\n\n
- \n
- Czym s\u0105 markery (wska\u017aniki) nowotworowe?<\/strong> S\u0105 to specyficzne substancje, najcz\u0119\u015bciej bia\u0142ka lub enzymy, wykrywane w badaniach krwi lub moczu. Wytwarzane s\u0105 przez same kom\u00f3rki nowotworowe lub przez organizm w odpowiedzi na raka. Ich st\u0119\u017cenie mo\u017ce<\/em> (ale nie musi) wskazywa\u0107 na rozw\u00f3j choroby.<\/li>\n\n\n\n
- Czy podwy\u017cszone markery nowotworowe zawsze oznaczaj\u0105 raka?<\/strong> Nie.<\/strong> To najwa\u017cniejsza zasada. Podwy\u017cszone st\u0119\u017cenie marker\u00f3w nie jest r\u00f3wnoznaczne z rakiem. Wiele wska\u017anik\u00f3w (np. PSA, CA 125) ro\u015bnie te\u017c w stanach fizjologicznych (np. ci\u0105\u017ca) lub przy chorobach nienowotworowych, jak stany zapalne, endometrioza czy \u0142agodny przerost prostaty.<\/li>\n\n\n\n
- Do czego lekarze wykorzystuj\u0105 badanie marker\u00f3w nowotworowych?<\/strong> Markery rzadko s\u0142u\u017c\u0105 do bada\u0144 przesiewowych (wczesnego wykrywania). Ich g\u0142\u00f3wna warto\u015b\u0107 to monitorowanie skuteczno\u015bci leczenia<\/strong> (np. po operacji lub chemioterapii) oraz wczesne wykrywanie ewentualnego nawrotu choroby u pacjent\u00f3w ju\u017c zdiagnozowanych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n\n\n\n \n\nZ tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119:<\/h3>\n\n\n\n
- \n
- Rodzaje marker\u00f3w nowotworowych \u2013 co s\u0105 w stanie wykry\u0107?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Zastosowanie marker\u00f3w nowotworowych<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Markery nowotworowe \u2013 badania<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jak odczyta\u0107 markery nowotworowe? <\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n![\"kup](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/baner-epolmed-promo.webp\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nRodzaje marker\u00f3w nowotworowych \u2013 co s\u0105 w stanie wykry\u0107?<\/h2>\n\n\n\n
Zacznijmy od podstawowej definicji \u2013 czym s\u0105 markery nowotworowe? To substancje biologiczne<\/strong>, kt\u00f3rych obecno\u015b\u0107 lub podwy\u017cszone st\u0119\u017cenie w organizmie mo\u017ce wskazywa\u0107 na rozw\u00f3j choroby nowotworowej. Nale\u017c\u0105 do nich bia\u0142ka, enzymy, hormony wytwarzane ektopowo, kwasy nukleinowe oraz glikoproteiny. <\/strong>Mo\u017cna je wykry\u0107 w surowicy krwi, moczu, p\u0142ynach ustrojowych, a tak\u017ce w tkankach nowotworowych.<\/p>\n\n\n\n
Niekt\u00f3re z nich wyst\u0119puj\u0105 wy\u0142\u0105cznie w przypadku tocz\u0105cego si\u0119 procesu nowotworowego lub w specyficznych warunkach chorobowych. Ich obecno\u015b\u0107 w badanej pr\u00f3bce mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 o rozwoju nowotworu. Przyk\u0142adem jest bia\u0142ko Bence-Jonesa, <\/strong>kt\u00f3re pojawia si\u0119 w moczu pacjent\u00f3w ze szpiczakiem plazmocytowym.<\/p>\n\n\n\n
Z drugiej strony wi\u0119kszo\u015b\u0107 marker\u00f3w wyst\u0119puje fizjologicznie w organizmie r\u00f3wnie\u017c u os\u00f3b zdrowych, ale ich warto\u015bci mieszcz\u0105 si\u0119 w ustalonych normach. Podwy\u017cszone st\u0119\u017cenie mo\u017ce \u2013 ale nie musi \u2013 wskazywa\u0107 na nowotw\u00f3r. Mo\u017ce by\u0107 zwi\u0105zane tak\u017ce z innymi stanami chorobowymi. <\/p>\n\n\n\n
Przyk\u0142adem jest PSA (swoisty antygen sterczowy)<\/strong>, kt\u00f3rego wy\u017cszy poziom mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 o raku prostaty, ale tak\u017ce o przerostach \u0142agodnych lub stanach zapalnych gruczo\u0142u krokowego. Dlaczego znajomo\u015b\u0107 tej podstawowej klasyfikacji jest wa\u017cna? Warto mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego, jak du\u017ce znaczenie ma sama analiza wynik\u00f3w poziomu marker\u00f3w nowotworowych.<\/strong> Ich interpretacja zale\u017cy od konkretnego parametru, poziomu odchylenia od normy oraz kontekstu klinicznego. <\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n \n\n![\"onkopakiet](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/badania-mikroelementow.webp\")
Sprawd\u017a!<\/div>\n\nOnkopakiet<\/div>\nBadanie mikroelement\u00f3w<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n\nChcesz sprawdzi\u0107, czy poziom kluczowych pierwiastk\u00f3w w Twoim organizmie mie\u015bci si\u0119 w normie? Wykonaj nasz pakiet bada\u0144, by monitorowa\u0107 parametry wp\u0142ywaj\u0105ce na mechanizmy obronne organizmu.<\/div>\n
\n229 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nZastosowanie marker\u00f3w nowotworowych<\/h2>\n\n\n\n\n
\n\n \n\nW zale\u017cno\u015bci od funkcji, markery nowotworowe dzieli si\u0119 na kilka g\u0142\u00f3wnych grup.<\/p>\n\n\n\n
- \n
- Markery diagnostyczne<\/strong> sygnalizuj\u0105 obecno\u015b\u0107 nowotworu, cho\u0107 rzadko stanowi\u0105 podstaw\u0119 jednoznacznej diagnozy.<\/li>\n\n\n\n
- Markery prognostyczne<\/strong> pozwalaj\u0105 okre\u015bli\u0107 prawdopodobny przebieg choroby i rokowania pacjenta.<\/li>\n\n\n\n
- Markery predykcyjne<\/strong> przewiduj\u0105 odpowied\u017a na okre\u015blon\u0105 terapi\u0119 (s\u0105 pomocne w doborze leczenia). <\/li>\n\n\n\n
- Markery towarzysz\u0105ce<\/strong> s\u0105 wykorzystywane do monitorowania skuteczno\u015bci leczenia oraz wykrywania nawrot\u00f3w choroby.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Nie ka\u017cde markery nowotworowe s\u0105 specyficzne dla jednego typu nowotworu. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich wyst\u0119puje w r\u00f3\u017cnych rodzajach nowotwor\u00f3w (np. CEA<\/a> \u2013 antygen karcinoembrionalny), podczas gdy inne s\u0105 bardziej charakterystyczne dla okre\u015blonych narz\u0105d\u00f3w (np. PSA<\/a> \u2013 antygen swoisty dla prostaty).<\/p>\n\n\n\n
Markery nowotworowe w praktyce klinicznejstanowi\u0105 jedno z narz\u0119dzi, kt\u00f3re wspomaga diagnostyk\u0119 i leczenie. Ich zastosowanie ma jednak okre\u015blone ograniczenia, kt\u00f3re mo\u017cna w pewnym stopniu zniwelowa\u0107, wdra\u017caj\u0105c kolejne dzia\u0142ania pozwalaj\u0105ce dok\u0142adnie zidentyfikowa\u0107 przyczyn\u0119 wykrytych odst\u0119pstw od normy. <\/p>\n\n\n\n
<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nMarkery nowotworowe \u2013 badania<\/h2>\n\n\n\n
Ka\u017cdy marker ma okre\u015blon\u0105 warto\u015b\u0107 diagnostyczn\u0105, jednak tak jak wcze\u015bniej wspominali\u015bmy, interpretacja wynik\u00f3w wymaga uwzgl\u0119dnienia kontekstu klinicznego.<\/p>\n\n\n\n
Diagnostyka onkologiczna wykorzystuje r\u00f3\u017cne substancje biologiczne, kt\u00f3re mog\u0105 \u015bwiadczy\u0107 o rozwoju nowotworu z\u0142o\u015bliwego. Markery nowotworowe mog\u0105 dostarczy\u0107 informacji o charakterze guza, skuteczno\u015bci leczenia oraz ryzyku nawrotu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n
Cho\u0107 wiele marker\u00f3w jest przypisanych do konkretnych rodzaj\u00f3w nowotwor\u00f3w, niekt\u00f3re z nich wykorzystuje si\u0119 w diagnostyce wielu jednostek chorobowych. Wynika to z faktu, \u017ce kom\u00f3rki nowotworowe o podobnym pod\u0142o\u017cu biologicznym mog\u0105 wydziela\u0107 te same antygeny nowotworowe.<\/p>\n\n\n\n
Oznaczenia jakich substancji w pr\u00f3bkach krwi lub moczu, najcz\u0119\u015bciej wykorzystuje si\u0119 w procesach diagnostycznych ukierunkowanych na wykrycie nowotwor\u00f3w?<\/strong><\/p>\n\n\n\n
- \n
- CA 125 <\/strong>to jeden z najcz\u0119\u015bciej oznaczanych marker\u00f3w u pacjentek z podejrzeniem raka jajnika. Jest glikoprotein\u0105 wydzielan\u0105 przez kom\u00f3rki nab\u0142onkowe i jego podwy\u017cszone st\u0119\u017cenie mo\u017ce wskazywa\u0107 na nowotw\u00f3r, ale tak\u017ce na endometrioz\u0119, zapalenie otrzewnej, mi\u0119\u015bniaki macicy<\/a> lub marsko\u015b\u0107 w\u0105troby. Warto\u015bci tego markera mog\u0105 wzrasta\u0107 u kobiet w okresie menstruacji<\/a> oraz we wczesnej ci\u0105\u017cy.<\/li>\n\n\n\n
- HE4<\/strong> to bia\u0142ko stosowane w po\u0142\u0105czeniu z CA 125<\/a> do oceny prawdopodobie\u0144stwa wyst\u0119powania nowotworu jajnika. Wykazuje wi\u0119ksz\u0105 swoisto\u015b\u0107 ni\u017c CA-125, poniewa\u017c rzadziej ulega podwy\u017cszeniu w stanach niez\u0142o\u015bliwych (np. w endometriozie<\/a>). Jego oznaczenie jest szczeg\u00f3lnie przydatne w r\u00f3\u017cnicowaniu nowotwor\u00f3w nab\u0142onkowych jajnika od zmian \u0142agodnych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Badanie dw\u00f3ch powy\u017cszych parametr\u00f3w (CA 125, HE4) pozwala wyliczy\u0107 algorytm ROMA<\/strong> (Risk of Ovarian Malignancy Algorithm \u2013 algorytm oceny ryzyka nowotworu jajnika). To matematyczny model, kt\u00f3ry uwzgl\u0119dnia poziomy CA-125 i HE4<\/a> oraz status hormonalny pacjentki (przed- lub pomenopauzalny).<\/p>\n\n\n\n
- \n
- CA 15-3<\/a><\/strong> to antygen nowotworowy 15-3, stosowany przede wszystkim w monitorowaniu pacjentek z rakiem piersi. Jest szczeg\u00f3lnie przydatny w wykrywaniu nawrot\u00f3w i przerzut\u00f3w do ko\u015bci lub w\u0105troby. Warto\u015bci tego markera mog\u0105 pozostawa\u0107 w normie w pocz\u0105tkowych stadiach choroby, dlatego jego oznaczanie nie jest zalecane jako badanie przesiewowe.<\/li>\n\n\n\n
- CA 19-9<\/a> <\/strong>to glikoproteina zwi\u0105zana g\u0142\u00f3wnie z nowotworami trzustki i p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego, ale jej poziom mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c podwy\u017cszony w przypadku raka jelita grubego<\/a> i \u017co\u0142\u0105dka oraz stan\u00f3w zapalnych dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych i trzustki.<\/li>\n\n\n\n
- CEA<\/strong> \u2013 antygen rakowo-p\u0142odowy, wytwarzany przez kom\u00f3rki nab\u0142onkowe m.in. uk\u0142adu pokarmowego. Mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 o rozwoju raka jelita grubego, \u017co\u0142\u0105dka, trzustki, a tak\u017ce o raku jajnika<\/a> i szyjki macicy. Jego poziom wzrasta r\u00f3wnie\u017c w niekt\u00f3rych stanach zapalnych i chorobach w\u0105troby.<\/li>\n\n\n\n
- SCC-Ag<\/a><\/strong>, czyli antygen raka p\u0142askonab\u0142onkowego, wykorzystywany jest w diagnostyce nowotwor\u00f3w p\u0142askonab\u0142onkowych, m.in. szyjki macicy, prze\u0142yku, p\u0142uca i jamy ustnej. Warto\u015bci tego markera mog\u0105 wzrasta\u0107 r\u00f3wnie\u017c w przewlek\u0142ych chorobach p\u0142uc oraz w niewydolno\u015bci nerek.<\/li>\n\n\n\n
- Beta-hCG<\/a> <\/strong>(ludzka gonadotropina kosm\u00f3wkowa, zbudowana z podjednostek alfa i beta) \u2013 hormon, kt\u00f3ry w warunkach fizjologicznych wyst\u0119puje jedynie u kobiet w ci\u0105\u017cy. Wysokie st\u0119\u017cenie u m\u0119\u017cczyzn wskazuje na mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozwoju nowotworu j\u0105der, szczeg\u00f3lnie guz\u00f3w germinalnych.<\/li>\n\n\n\n
- PSA<\/strong> (antygen swoisty dla prostaty) jest glikoprotein\u0105 wytwarzan\u0105 przez kom\u00f3rki nab\u0142onkowe kanalik\u00f3w gruczo\u0142owych prostaty. Jego poziom jest oznaczany u m\u0119\u017cczyzn w celu diagnostyki raka prostaty, ale mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c podwy\u017cszony w niez\u0142o\u015bliwych schorzeniach (m.in. w przero\u015bcie gruczo\u0142u krokowego czy zapaleniu prostaty). <\/li>\n\n\n\n
- fPSA<\/strong> to wolna frakcja PSA, kt\u00f3ra w po\u0142\u0105czeniu z ca\u0142kowitym PSA pozwala lepiej r\u00f3\u017cnicowa\u0107 nowotw\u00f3r z \u0142agodnymi zmianami. Wska\u017anik fPSA<\/a>\/PSA ca\u0142kowite pomaga w r\u00f3\u017cnicowaniu nowotworu prostaty od \u0142agodnego rozrostu gruczo\u0142u krokowego.<\/li>\n\n\n\n
- HER2<\/strong> to receptor obecny na powierzchni kom\u00f3rek nowotworowych. Jego nadekspresja mo\u017ce wskazywa\u0107 na raka piersi o agresywnym przebiegu, a jego oznaczanie jest niezb\u0119dne do kwalifikacji do leczenia celowanego.<\/li>\n\n\n\n
- NSE<\/strong> (swoista enolaza neuronowa) \u2013 produkowana w kom\u00f3rkach obwodowego i o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego, obecna w rdzeniu nadnerczy, szyszynce i przysadce. Jej pomiar stosuje si\u0119 w przypadku podejrzenia raka drobnokom\u00f3rkowego p\u0142uca. Wysokie warto\u015bci tego enzymu mog\u0105 \u015bwiadczy\u0107 o szybkim wzro\u015bcie nowotworu oraz jego rozsiewie.<\/li>\n\n\n\n
- AFP <\/strong>(alfafetoproteina<\/a>) jest wytwarzana przez kom\u00f3rki w\u0105troby oraz guzy zarodkowe. Oznacza si\u0119 j\u0105 w badaniach ukierunkowanych na wykrycie raka w\u0105trobowokom\u00f3rkowego, nowotwor\u00f3w zarodkowych oraz w przypadku podejrzenia przerzut\u00f3w do w\u0105troby.<\/li>\n\n\n\n
- Kalcytonina<\/strong> jest hormonem wydzielanym przez kom\u00f3rki C tarczycy, kt\u00f3ry wykorzystuje si\u0119 w diagnostyce raka rdzeniastego tarczycy. Jej poziom jest analizowany w przypadku podejrzenia zdiagnozowanego raka tarczycy oraz w \u015bledzeniu skuteczno\u015bci terapii.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
To tylko wybrane markery, a lista tych parametr\u00f3w mog\u0142aby by\u0107 znacznie d\u0142u\u017csza. Ich znaczenie w rozpoznawaniu, monitorowaniu oraz ocenie skuteczno\u015bci leczenia nowotwor\u00f3w nieustannie ewoluuje. Medycyna wci\u0105\u017c si\u0119 rozwija i opr\u00f3cz pomiar\u00f3w marker\u00f3w, coraz wi\u0119ksze znaczenie maj\u0105 tak\u017ce nowoczesne metody molekularne<\/strong> (m.in. analizy mutacji genetycznych czy badania ekspresji okre\u015blonych gen\u00f3w).<\/p>\n\n\n\n
Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce diagnostyka nowotwor\u00f3w nie ogranicza si\u0119 jedynie do pojedynczych wynik\u00f3w marker\u00f3w nowotworowych \u2013 post\u0119powanie wymaga kompleksowego podej\u015bcia, kt\u00f3re \u0142\u0105czy wyniki bada\u0144 laboratoryjnych z obrazowymi oraz histopatologicznymi<\/strong>. Dopiero ich wzajemna korelacja pozwala na dok\u0142adn\u0105 ocen\u0119 stanu zdrowia pacjenta i wyb\u00f3r najskuteczniejszej terapii.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nJak przygotowa\u0107 si\u0119 do badania marker\u00f3w nowotworowych?<\/h3>\n\n\n\n
Badanie marker\u00f3w nowotworowych polega na oznaczeniu st\u0119\u017cenia okre\u015blonych substancji we krwi lub moczu, dlatego odpowiednie przygotowanie mo\u017ce mie\u0107 wp\u0142yw na uzyskane wyniki.<\/p>\n\n\n\n
Zaleca si\u0119, aby pr\u00f3bki krwi by\u0142y pobierane na czczo<\/strong>, poniewa\u017c niekt\u00f3re parametry biochemiczne mog\u0105 ulega\u0107 zmianom w odpowiedzi na spo\u017cycie pokarmu. Pacjent powinien ca\u0142kowicie zrezygnowa\u0107 ze spo\u017cywania alkoholu<\/strong>. W dniu badania nale\u017cy unika\u0107 intensywnego wysi\u0142ku fizycznego<\/strong>, poniewa\u017c mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na poziom niekt\u00f3rych marker\u00f3w (np. PSA). W przypadku wybranych bada\u0144 przed pobraniem krwi lekarz mo\u017ce zaleci\u0107 czasow\u0105 rezygnacj\u0119 z niekt\u00f3rych lek\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Na wyniki marker\u00f3w nowotworowych mog\u0105 oddzia\u0142ywa\u0107 tak\u017ce inne czynniki \u2013 stan zapalny, przewlek\u0142e schorzenia narz\u0105d\u00f3w wewn\u0119trznych, a nawet przezi\u0119bienie<\/a>. Warto poinformowa\u0107 lekarza o aktualnym stanie zdrowia oraz wszystkich przyjmowanych preparatach.<\/p>\n\n\n\n
<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nIle kosztuj\u0105 badania na markery nowotworowe?<\/h2>\n\n\n\n
Badania marker\u00f3w nowotworowych nale\u017c\u0105 do zaawansowanych technik laboratoryjnych. To wa\u017cny aspekt, kt\u00f3ry cz\u0119sto wp\u0142ywa na ich koszt. Cena zale\u017cy od rodzaju oznaczanych substancji oraz metod wykorzystywanych do analizy<\/strong>. Niekt\u00f3re badania wymagaj\u0105 u\u017cycia specjalistycznych odczynnik\u00f3w, a w przypadku bardziej z\u0142o\u017conych test\u00f3w \u2013 tak\u017ce nowoczesnych technologii molekularnych.<\/p>\n\n\n\n
W wielu plac\u00f3wkach istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 wykonania pakiet\u00f3w diagnostycznych, kt\u00f3re obejmuj\u0105 kilka marker\u00f3w zwi\u0105zanych z okre\u015blonym rodzajem nowotworu. Takie rozwi\u0105zanie mo\u017ce by\u0107 korzystne dla pacjent\u00f3w wymagaj\u0105cych kompleksowej diagnostyki.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nCzy markery nowotworowe s\u0105 wiarygodne?<\/h3>\n\n\n\n
Oznaczenie marker\u00f3w nowotworowych to bardzo wa\u017cny element diagnostyki onkologicznej, jednak pojedynczy wynik nie zawsze pozwala na jednoznaczn\u0105 ocen\u0119 sytuacji klinicznej. Wzrost st\u0119\u017cenia wybranego markera mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 o rozwoju raka, ale r\u00f3wnie\u017c wskazywa\u0107 na inne zaburzenia<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n
Wsp\u00f3\u0142czesna diagnostyka wykorzystuje coraz dok\u0142adniejsze metody badania st\u0119\u017cenia marker\u00f3w nowotworowych i pozwala na lepsze ich dopasowanie do konkretnych jednostek chorobowych. Badania nad zale\u017cno\u015bciami mi\u0119dzy markerami a charakterystyk\u0105 choroby otwieraj\u0105 nowe mo\u017cliwo\u015bci dla chorych, zw\u0142aszcza w zakresie wczesnego wykrywania i monitorowania skuteczno\u015bci terapii.<\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n \n\n![\"badania](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/nowotwory-kobieta.webp\")
Sprawd\u017a!<\/div>\n\nPakiet bada\u0144 genetycznych<\/div>\nNowotwory u kobiet<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n\nObawiasz si\u0119 chor\u00f3b nowotworowych, kt\u00f3re wyst\u0119powa\u0142y u kobiet w Twojej rodzinie? Sprawd\u017a swoje predyspozycje i zaplanuj \u015bwiadom\u0105 opiek\u0119.<\/div>\n
\n1450 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nJak odczyta\u0107 markery nowotworowe?<\/h2>\n\n\n\n\n
\n\n \n\nTak jak wcze\u015bniej zosta\u0142o to wyra\u017anie podkre\u015blone, interpretacja wynik\u00f3w wymaga uwzgl\u0119dnienia wielu czynnik\u00f3w<\/strong> \u2013 warto\u015bci referencyjnych stosowanych w laboratorium, obecno\u015bci innych chor\u00f3b oraz wynik\u00f3w dodatkowych bada\u0144. Analiz\u0105 wynik\u00f3w, zw\u0142aszcza je\u015bli wykraczaj\u0105 poza prawid\u0142owe warto\u015bci (normy referencyjne), zawsze powinien zaj\u0105\u0107 si\u0119 lekarz.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nCo mog\u0105 oznacza\u0107 podwy\u017cszone markery nowotworowe? <\/h3>\n\n\n\n
Wzrost warto\u015bci marker\u00f3w nowotworowych mo\u017ce \u015bwiadczy\u0107 o r\u00f3\u017cnych stanach chorobowych, nie zawsze zwi\u0105zanych z procesem nowotworowym.<\/p>\n\n\n\n
W niekt\u00f3rych przypadkach podwy\u017cszone st\u0119\u017cenia s\u0105 obserwowane w:<\/strong><\/p>\n\n\n\n
- \n
- infekcjach bakteryjnych i wirusowych,<\/li>\n\n\n\n
- przewlek\u0142ych schorzeniach w\u0105troby,<\/li>\n\n\n\n
- chorobach autoimmunologicznych<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- ci\u0105\u017cy, zw\u0142aszcza w pierwszym trymestrze,<\/li>\n\n\n\n
- po intensywnym wysi\u0142ku fizycznym,<\/li>\n\n\n\n
- stanach zapalnych przewodu pokarmowego,<\/li>\n\n\n\n
- przewlek\u0142ych chorobach nerek,<\/li>\n\n\n\n
- przewlek\u0142ej obturacyjnej chorobie p\u0142uc<\/a> i innych schorzeniach uk\u0142adu oddechowego,<\/li>\n\n\n\n
- chorobach metabolicznych. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nNormy marker\u00f3w nowotworowych<\/h2>\n\n\n\n
Zakresy warto\u015bci referencyjnych dla marker\u00f3w nowotworowych b\u0119d\u0105 r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od laboratorium, w kt\u00f3rym by\u0142o wykonywane pobranie. W analizach stosuje si\u0119 r\u00f3\u017cne metody oraz inny rodzaj wykorzystanego sprz\u0119tu. Ocenianie wynik\u00f3w powinno odbywa\u0107 si\u0119 w kontek\u015bcie norm stosowanych w danym laboratorium.<\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n \n\n![\"profilaktyka](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2021\/06\/onko-mezczyzni.webp\")
Sprawd\u017a!<\/div>\n\nPakiet bada\u0144 genetycznych<\/div>\nNowotwory u m\u0119\u017cczyzn<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n\nChcesz sprawdzi\u0107, czy w Twoich genach zapisane jest podwy\u017cszone ryzyko zachorowania na raka? Wykonaj pakiet bada\u0144, aby pozna\u0107 swoje predyspozycje i wprowadzi\u0107 odpowiedni plan profilaktyki onkologicznej.<\/div>\n
\n1400 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nKonsultacja merytoryczna: lek. Ireneusz Markowski<\/a><\/em><\/strong>
Dyrektor Medyczny POLMED<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nBibliografia:<\/h3>\n\n\n\n
- \n
- Naradowy Fundusz Zdrowia. (2025). Choroby nowotworowe \u2013 epidemia XXI wieku. Pobrane z: https:\/\/www.nfz.gov.pl\/aktualnosci\/aktualnosci-oddzialow\/choroby-nowotworowe-epidemia-xxi-wieku,673.html.<\/li>\n\n\n\n
- Ministerstwo Zdrowia. (2025). Mapa potrzeb zdrowotnych w zakresie onkologii dla Polski. Pobrane z: https:\/\/basiw.mz.gov.pl\/wp-content\/
uploads\/2019\/06\/MPZ_onkologia_Polska.pdf.<\/li>\n\n\n\n - Febbo, P. G., Ladanyi, M., Aldape, K. D., De Marzo, A. M., Hammond, M. E., Hayes, D. F., … & Birkeland, M. L. (2011). NCCN Task Force report: Evaluating the clinical utility of tumor markers in oncology. Journal of the National Comprehensive Cancer Network, 9(Suppl_5), S-1.<\/li>\n\n\n\n
- Naseem, M. S. (2022). Tumor biomarkers from discovery to clinical practice [J]. J. Cancer, 3, 19-32.<\/li>\n\n\n\n
- Kami\u0144ska, J., & Kowalska, M. (2012). Markery w diagnostyce i leczeniu nowotwor\u00f3w z\u0142o\u015bliwych. Medycyna po Dyplomie, 12. <\/li>\n\n\n\n
- Diagnostyka. Laboratorium medyczne. (2017). Badania laboratoryjne w profilaktyce i diagnostyce chor\u00f3b nowotworowych. <\/li>\n\n\n\n
- Sokolovskiy, I., & Kontek, B. (2019). Wybrane metody wykorzystywane w diagnostyce chor\u00f3b nowotworowych. W: Wiedza i technologia motorem gospodarki, 109-129.<\/li>\n\n\n\n
- Madej, J. A. (2019). Rola immunohisto (cyto) chemii, antygen\u00f3w oraz marker\u00f3w kom\u00f3rkowych w diagnostyce i histogenezie nowotwor\u00f3w. Medycyna Weterynaryjna, 75(01), 9-18.<\/li>\n\n\n\n
- Charkhchi, P., Cybulski, C., Gronwald, J., Wong, FO, Narod, SA i Akbari, MR (2020). CA125 i rak jajnika: kompleksowy przegl\u0105d. Cancers , 12 (12), 3730.<\/li>\n\n\n\n
- Walaszczyk, A., & Gabry\u015b, D. (2019). Markery molekularne stosowane w diagnostyce raka piersi\u2014obecna praktyka kliniczna i perspektywy rozwoju. Varia Medica, 3(3), 203-212.<\/li>\n\n\n\n
- Schiffman, J. D., Fisher, P. G., & Gibbs, P. (2015). Early detection of cancer: past, present, and future. American Society of Clinical Oncology Educational Book, 35(1), 57-65.<\/li>\n\n\n\n
- Nah, E. H., Cho, S., Park, H., Kim, S., Kwon, E., & Cho, H. I. (2023). Establishment and validation of reference intervals for tumor markers (AFP, CEA, CA19\u20109, CA15\u20103, CA125, PSA, HE4, Cyfra 21\u20101<\/a>, and ProGRP) in primary care centers in Korea: A cross\u2010sectional retrospective study. Health Science Reports, 6(2), e1107.<\/li>\n\n\n\n
- Porzycki, P. (2021). Potencjalne kliniczne zastosowanie cz\u0105steczek miRNA w diagnostyce raka prostaty. Advances in Hygiene & Experimental Medicine\/Postepy Higieny i Medycyny Doswiadczalnej, 75(1).<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
Informacja:<\/strong>
Artyku\u0142y opublikowane na stronie POLMED Zdrowie, nie pe\u0142ni\u0105 funkcji konsultacji medycznej ani nie wyra\u017caj\u0105 opinii specjalist\u00f3w i lekarzy. Prezentowane tre\u015bci stanowi\u0105 og\u00f3lne wskaz\u00f3wki i nie mog\u0105 by\u0107 traktowane jako wyznacznik przy podejmowaniu decyzji dotycz\u0105cych modyfikacji diety lub terapii, nawyk\u00f3w lub okre\u015blaniu zmiany dawkowania lek\u00f3w oraz innych substancji leczniczych. Przed podj\u0119ciem dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re mog\u0105 wp\u0142yn\u0105\u0107 na Twoje \u017cycie, zdrowie lub samopoczucie, skonsultuj si\u0119 z lekarzem lub specjalist\u0105.<\/em>
Wydawca nie ponosi odpowiedzialno\u015bci za ewentualne konsekwencje,<\/strong> wynikaj\u0105ce z wykorzystania porad i informacji zawartych na stronie, bez wcze\u015bniejszej konsultacji z profesjonalist\u0105.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wed\u0142ug NFZ obecnie w Polsce \u017cyje ponad 1,17 milion\u00f3w os\u00f3b ze zdiagnozowan\u0105 chorob\u0105 nowotworow\u0105, a ka\u017cdego roku przybywa oko\u0142o 180 tysi\u0119cy nowych przypadk\u00f3w. Rak p\u0142uca, jelita grubego, piersi i prostaty nale\u017c\u0105 do najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105cych nowotwor\u00f3w, a ich wczesne wykrycie jest jednym z czynnik\u00f3w, kt\u00f3ry warunkuje wdro\u017cenie mo\u017cliwie skutecznego leczenia.<\/p>\n
Diagnostyka onkologiczna nieustannie si\u0119 rozwija, a jednym z narz\u0119dzi wspomagaj\u0105cych rozpoznanie s\u0105 markery nowotworowe \u2013 poznaj najwa\u017cniejsze zagadnienia, kt\u00f3re s\u0105 z nimi zwi\u0105zane. <\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":11768,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-11767","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-badania"],"acf":[],"yoast_head":"\n
Markery nowotworowe \u2013 czym s\u0105? Rodzaje, zastosowanie<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Czym s\u0105 markery nowotworowe i jakie s\u0105 ich rodzaje? Jak przygotowa\u0107 si\u0119 do bada\u0144 w kierunku nowotwor\u00f3w? Sprawd\u017a na polmed.pl.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/markery-nowotworowe-czym-sa-rodzaje-zastosowanie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Markery nowotworowe \u2013 czym s\u0105? Rodzaje, zastosowanie\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Czym s\u0105 markery nowotworowe i jakie s\u0105 ich rodzaje? Jak przygotowa\u0107 si\u0119 do bada\u0144 w kierunku nowotwor\u00f3w? Sprawd\u017a na polmed.pl.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/markery-nowotworowe-czym-sa-rodzaje-zastosowanie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"POLMED Zdrowie\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/CentrumMedycznePolmed\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-04-28T06:58:33+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-11-12T07:11:46+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/markery-nowotworowe.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"POLMED Zdrowie\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"POLMED Zdrowie\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/markery-nowotworowe-czym-sa-rodzaje-zastosowanie\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/markery-nowotworowe-czym-sa-rodzaje-zastosowanie\/\"},\"author\":{\"name\":\"POLMED Zdrowie\",\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#\/schema\/person\/50433102d18b3592c729d0ba7c4e0418\"},\"headline\":\"Markery nowotworowe \u2013 czym s\u0105? Rodzaje, zastosowanie\",\"datePublished\":\"2025-04-28T06:58:33+00:00\",\"dateModified\":\"2025-11-12T07:11:46+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/markery-nowotworowe-czym-sa-rodzaje-zastosowanie\/\"},\"wordCount\":2562,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/markery-nowotworowe-czym-sa-rodzaje-zastosowanie\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/markery-nowotworowe.webp\",\"articleSection\":[\"Badania\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":[\"WebPage\",\"MedicalWebPage\"],\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/markery-nowotworowe-czym-sa-rodzaje-zastosowanie\/\",\"url\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/markery-nowotworowe-czym-sa-rodzaje-zastosowanie\/\",\"name\":\"Markery nowotworowe \u2013 czym s\u0105? Rodzaje, zastosowanie\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/markery-nowotworowe-czym-sa-rodzaje-zastosowanie\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/markery-nowotworowe-czym-sa-rodzaje-zastosowanie\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/markery-nowotworowe.webp\",\"datePublished\":\"2025-04-28T06:58:33+00:00\",\"dateModified\":\"2025-11-12T07:11:46+00:00\",\"description\":\"Czym s\u0105 markery nowotworowe i jakie s\u0105 ich rodzaje? Jak przygotowa\u0107 si\u0119 do bada\u0144 w kierunku nowotwor\u00f3w? Sprawd\u017a na polmed.pl.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/markery-nowotworowe-czym-sa-rodzaje-zastosowanie\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/markery-nowotworowe-czym-sa-rodzaje-zastosowanie\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/markery-nowotworowe-czym-sa-rodzaje-zastosowanie\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/markery-nowotworowe.webp\",\"contentUrl\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/markery-nowotworowe.webp\",\"width\":1600,\"height\":500,\"caption\":\"markery nowotworowe\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/markery-nowotworowe-czym-sa-rodzaje-zastosowanie\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Markery nowotworowe \u2013 czym s\u0105? Rodzaje, zastosowanie\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#website\",\"url\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/\",\"name\":\"POLMED Zdrowie\",\"description\":\"Tw\u00f3j przewodnik po zdrowiu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#organization\",\"name\":\"POLMED SA\",\"alternateName\":\"POLMED\",\"url\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/favicon.png\",\"width\":300,\"height\":300,\"caption\":\"POLMED SA\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/CentrumMedycznePolmed\",\"https:\/\/www.instagram.com\/polmedcentrummedyczne\/\",\"https:\/\/www.linkedin.com\/company\/polmed-s.a.\/\",\"https:\/\/www.youtube.com\/c\/CentrumMedycznePOLMED\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#\/schema\/person\/50433102d18b3592c729d0ba7c4e0418\",\"name\":\"POLMED Zdrowie\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1888c880d4ade8cebf5c9a2714d8a887?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1888c880d4ade8cebf5c9a2714d8a887?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"POLMED Zdrowie\"},\"url\":\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/author\/polmed-zdrowie\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Markery nowotworowe \u2013 czym s\u0105? Rodzaje, zastosowanie","description":"Czym s\u0105 markery nowotworowe i jakie s\u0105 ich rodzaje? Jak przygotowa\u0107 si\u0119 do bada\u0144 w kierunku nowotwor\u00f3w? Sprawd\u017a na polmed.pl.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/markery-nowotworowe-czym-sa-rodzaje-zastosowanie\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Markery nowotworowe \u2013 czym s\u0105? Rodzaje, zastosowanie","og_description":"Czym s\u0105 markery nowotworowe i jakie s\u0105 ich rodzaje? Jak przygotowa\u0107 si\u0119 do bada\u0144 w kierunku nowotwor\u00f3w? Sprawd\u017a na polmed.pl.","og_url":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/markery-nowotworowe-czym-sa-rodzaje-zastosowanie\/","og_site_name":"POLMED Zdrowie","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/CentrumMedycznePolmed","article_published_time":"2025-04-28T06:58:33+00:00","article_modified_time":"2025-11-12T07:11:46+00:00","og_image":[{"width":1600,"height":500,"url":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/markery-nowotworowe.webp","type":"image\/webp"}],"author":"POLMED Zdrowie","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"POLMED Zdrowie","Szacowany czas czytania":"13 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/markery-nowotworowe-czym-sa-rodzaje-zastosowanie\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/markery-nowotworowe-czym-sa-rodzaje-zastosowanie\/"},"author":{"name":"POLMED Zdrowie","@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#\/schema\/person\/50433102d18b3592c729d0ba7c4e0418"},"headline":"Markery nowotworowe \u2013 czym s\u0105? Rodzaje, zastosowanie","datePublished":"2025-04-28T06:58:33+00:00","dateModified":"2025-11-12T07:11:46+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/markery-nowotworowe-czym-sa-rodzaje-zastosowanie\/"},"wordCount":2562,"publisher":{"@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/markery-nowotworowe-czym-sa-rodzaje-zastosowanie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/markery-nowotworowe.webp","articleSection":["Badania"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":["WebPage","MedicalWebPage"],"@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/markery-nowotworowe-czym-sa-rodzaje-zastosowanie\/","url":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/markery-nowotworowe-czym-sa-rodzaje-zastosowanie\/","name":"Markery nowotworowe \u2013 czym s\u0105? Rodzaje, zastosowanie","isPartOf":{"@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/markery-nowotworowe-czym-sa-rodzaje-zastosowanie\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/markery-nowotworowe-czym-sa-rodzaje-zastosowanie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/markery-nowotworowe.webp","datePublished":"2025-04-28T06:58:33+00:00","dateModified":"2025-11-12T07:11:46+00:00","description":"Czym s\u0105 markery nowotworowe i jakie s\u0105 ich rodzaje? Jak przygotowa\u0107 si\u0119 do bada\u0144 w kierunku nowotwor\u00f3w? Sprawd\u017a na polmed.pl.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/markery-nowotworowe-czym-sa-rodzaje-zastosowanie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/markery-nowotworowe-czym-sa-rodzaje-zastosowanie\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/markery-nowotworowe-czym-sa-rodzaje-zastosowanie\/#primaryimage","url":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/markery-nowotworowe.webp","contentUrl":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/markery-nowotworowe.webp","width":1600,"height":500,"caption":"markery nowotworowe"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/markery-nowotworowe-czym-sa-rodzaje-zastosowanie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Markery nowotworowe \u2013 czym s\u0105? Rodzaje, zastosowanie"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#website","url":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/","name":"POLMED Zdrowie","description":"Tw\u00f3j przewodnik po zdrowiu","publisher":{"@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#organization","name":"POLMED SA","alternateName":"POLMED","url":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/favicon.png","width":300,"height":300,"caption":"POLMED SA"},"image":{"@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/CentrumMedycznePolmed","https:\/\/www.instagram.com\/polmedcentrummedyczne\/","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/polmed-s.a.\/","https:\/\/www.youtube.com\/c\/CentrumMedycznePOLMED"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#\/schema\/person\/50433102d18b3592c729d0ba7c4e0418","name":"POLMED Zdrowie","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1888c880d4ade8cebf5c9a2714d8a887?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/1888c880d4ade8cebf5c9a2714d8a887?s=96&d=mm&r=g","caption":"POLMED Zdrowie"},"url":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/author\/polmed-zdrowie\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11767","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11767"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11767\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13295,"href":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11767\/revisions\/13295"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11768"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11767"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11767"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11767"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}} - Porzycki, P. (2021). Potencjalne kliniczne zastosowanie cz\u0105steczek miRNA w diagnostyce raka prostaty. Advances in Hygiene & Experimental Medicine\/Postepy Higieny i Medycyny Doswiadczalnej, 75(1).<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
- CA 19-9<\/a> <\/strong>to glikoproteina zwi\u0105zana g\u0142\u00f3wnie z nowotworami trzustki i p\u0119cherzyka \u017c\u00f3\u0142ciowego, ale jej poziom mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c podwy\u017cszony w przypadku raka jelita grubego<\/a> i \u017co\u0142\u0105dka oraz stan\u00f3w zapalnych dr\u00f3g \u017c\u00f3\u0142ciowych i trzustki.<\/li>\n\n\n\n
- HE4<\/strong> to bia\u0142ko stosowane w po\u0142\u0105czeniu z CA 125<\/a> do oceny prawdopodobie\u0144stwa wyst\u0119powania nowotworu jajnika. Wykazuje wi\u0119ksz\u0105 swoisto\u015b\u0107 ni\u017c CA-125, poniewa\u017c rzadziej ulega podwy\u017cszeniu w stanach niez\u0142o\u015bliwych (np. w endometriozie<\/a>). Jego oznaczenie jest szczeg\u00f3lnie przydatne w r\u00f3\u017cnicowaniu nowotwor\u00f3w nab\u0142onkowych jajnika od zmian \u0142agodnych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
- Markery prognostyczne<\/strong> pozwalaj\u0105 okre\u015bli\u0107 prawdopodobny przebieg choroby i rokowania pacjenta.<\/li>\n\n\n\n
- Zastosowanie marker\u00f3w nowotworowych<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Czy podwy\u017cszone markery nowotworowe zawsze oznaczaj\u0105 raka?<\/strong> Nie.<\/strong> To najwa\u017cniejsza zasada. Podwy\u017cszone st\u0119\u017cenie marker\u00f3w nie jest r\u00f3wnoznaczne z rakiem. Wiele wska\u017anik\u00f3w (np. PSA, CA 125) ro\u015bnie te\u017c w stanach fizjologicznych (np. ci\u0105\u017ca) lub przy chorobach nienowotworowych, jak stany zapalne, endometrioza czy \u0142agodny przerost prostaty.<\/li>\n\n\n\n