Z tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119:<\/h3>\n\n\n\n\n- Co to jest HIV, a czym jest AIDS?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- HIV \u2013 drogi zaka\u017cenia<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Objawy zaka\u017cenia wirusem HIV<\/a><\/li>\n\n\n\n
- HIV \u2013 leczenie<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Profilaktyka<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Wirus HIV – podsumowanie<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Co to jest HIV? Czym jest AIDS?<\/h2>\n\n\n\n
HIV<\/strong> (human immunodeficiency virus) jest ludzkim wirusem nabytego niedoboru odporno\u015bci<\/strong>. Nale\u017cy do grupy retrowirus\u00f3w. Atakuje i uszkadza kom\u00f3rki uk\u0142adu odporno\u015bciowego<\/strong>, czyli bia\u0142e krwinki, takie jak limfocyty, monocyty czy makrofagi. To prowadzi do post\u0119puj\u0105cego os\u0142abienia odporno\u015bci u pacjenta, a tak\u017ce zwi\u0119kszonego ryzyka wyst\u0105pienia niekt\u00f3rych nowotwor\u00f3w.<\/p>\n\n\n\nMo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 dwa typy wirusa, z czego typ HIV-1 jest szeroko rozpowszechniony, a HIV-2 wyst\u0119puje g\u0142\u00f3wnie endemicznie w krajach Afryki Zachodniej.<\/p>\n\n\n\n
Z HIV bezpo\u015brednio zwi\u0105zane jest AIDS (acquired immunodeficiency syndrome). AIDS, czyli zesp\u00f3\u0142 nabytego niedoboru odporno\u015bci<\/strong> rozwija si\u0119 w zaawansowanym stadium zaka\u017cenia wirusem HIV.<\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nHIV a AIDS \u2013 wzajemna zale\u017cno\u015b\u0107<\/h3>\n\n\n\n
Wirus HIV jest przyczyn\u0105 AIDS<\/strong>, jednak odpowiednie leczenie prowadzi do redukcji jego ilo\u015bci w organizmie, co hamuje rozw\u00f3j choroby. U os\u00f3b z HIV nie musi rozwin\u0105\u0107 si\u0119 AIDS. Szacuje si\u0119, \u017ce w Polsce AIDS rozwija si\u0119 u oko\u0142o po\u0142owy zaka\u017conych. Statystyki te wynikaj\u0105 tak\u017ce z tego, \u017ce prawdopodobnie a\u017c 30% zaka\u017conych nie wie o swojej chorobie.<\/p>\n\n\n\n\u015awiatowy Dzie\u0144 AIDS<\/strong> obchodzony jest na ca\u0142ym \u015bwiecie 1 grudnia ju\u017c od 1988 roku. Jego celem jest zwr\u00f3cenie uwagi na problem oraz okazanie wsparcia i solidarno\u015bci z osobami dotkni\u0119tymi chorob\u0105 i ich rodzinami. Symbolem obchod\u00f3w jest czerwona wst\u0105\u017cka.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nHIV w statystykach (fakty i mity)<\/h3>\n\n\n\n
W ostatnich latach ilo\u015b\u0107 nowych przypadk\u00f3w HIV<\/strong> systematycznie si\u0119 zmniejsza. Jednak ryzyko przeniesienia HIV wci\u0105\u017c jest wysokie w niekt\u00f3rych sytuacjach, takich jak stosunek bez zabezpieczenia z osob\u0105 zaka\u017con\u0105.<\/p>\n\n\n\nHIV i AIDS wy\u0142\u0105cznie w 2023 roku by\u0142o przyczyn\u0105 630 tysi\u0119cy zgon\u00f3w, a 1,3 miliona os\u00f3b dowiedzia\u0142o si\u0119 o chorobie. To mniej ni\u017c w roku 2021, kiedy nowych infekcji stwierdzono a\u017c 1,5 miliona. W Polsce wykrywa si\u0119 rocznie oko\u0142o kilkuset nowych zachorowa\u0144.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nHIV a ci\u0105\u017ca<\/h3>\n\n\n\n
HIV u dzieci<\/strong> pojawia si\u0119 w 90% przypadk\u00f3w podczas ci\u0105\u017cy, porodu lub karmienia piersi\u0105.<\/strong> W Europie ryzyko przekazania HIV wertykalnie wynosi od 15% do 30%. W Polsce w ci\u0105gu ponad 20 lat prowadzenia bada\u0144 (w latach od 1985 do 2016 roku) stwierdzono oko\u0142o 220 takich zaka\u017ce\u0144, a wynika\u0142y prawie wy\u0142\u0105cznie z nie\u015bwiadomo\u015bci choroby. Przy stosowaniu odpowiedniej diagnostyki i lek\u00f3w antyretrowirusowych, szanse na urodzenie zdrowego dziecka wynosz\u0105 niemal 99%.<\/p>\n\n\n\nBez wzgl\u0119du na potencjalny brak czynnik\u00f3w ryzyka, w ci\u0105\u017cy zalecane jest wykonywanie bada\u0144 przesiewowych w kierunku HIV<\/strong> zgodnie z aktualnymi rekomendacjami. Obecnie jest to jedno badanie w I trymestrze oraz jedno w III trymestrze ci\u0105\u017cy. Okres jego wykonania jest kluczowy, aby w razie potrzeby wdro\u017cy\u0107 odpowiednie leczenie u matki i obni\u017cy\u0107 ryzyko zaka\u017cenia wertykalnego dziecka.<\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nCzy HIV jest \u015bmiertelny?<\/h3>\n\n\n\n
HIV mo\u017ce prowadzi\u0107 do zgonu, jednak przy obecnie dost\u0119pnym leczeniu, mo\u017cna cieszy\u0107 si\u0119 d\u0142ugim i zdrowym \u017cyciem nawet po zaka\u017ceniu.<\/p>\n\n\n
\n![\"e-recepta\"](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/banner-erecepta.webp\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n <\/div>\n \n \n \n ![\"konsultacja](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/konsultacja-lekarska.webp\")
Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Wizyta<\/div>\n Konsultacja internisty<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Czujesz og\u00f3lne os\u0142abienie lub potrzebujesz wst\u0119pnej oceny stanu zdrowia? Um\u00f3w wizyt\u0119 u internisty, aby przeanalizowa\u0107 niepokoj\u0105ce objawy i zaplanowa\u0107 diagnostyk\u0119.<\/div>\n
\n od 150 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nHIV \u2013 drogi zaka\u017cenia<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nPocz\u0105tkowym rezerwuarem wirusa HIV by\u0142y prawdopodobnie ma\u0142py afryka\u0144skie. Pokona\u0142 barier\u0119 mi\u0119dzygatunkow\u0105 oko\u0142o stu lat temu. W latach 70. XX wieku<\/strong> wirus rozprzestrzeni\u0142 si\u0119 tak\u017ce na Ameryk\u0119, Europ\u0119, a p\u00f3\u017aniej pozosta\u0142e kontynenty. Ju\u017c wtedy zauwa\u017cono zwi\u0119kszon\u0105 zachorowalno\u015b\u0107<\/strong> na tak zwane choroby oportunistyczne<\/strong>, czyli schorzenia pojawiaj\u0105ce si\u0119 tylko przy upo\u015bledzeniach odporno\u015bci, wywo\u0142ywane przez drobnoustroje oboj\u0119tne dla os\u00f3b zdrowych.<\/p>\n\n\n\nJednak po raz pierwszy zosta\u0142 wyizolowany dopiero w 1983 roku, a dwa lata p\u00f3\u017aniej pojawi\u0142y si\u0119 pierwsze testy przesiewowe do szerokiego stosowania. To wtedy w Polsce stwierdzono pierwsze 11 przypadk\u00f3w zaka\u017cenia tym nieznanym wcze\u015bniej wirusem.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nJakie s\u0105 najcz\u0119stsze drogi zaka\u017cenia HIV?<\/h3>\n\n\n\n
Wirus HIV przenoszony jest przez p\u0142yny cia\u0142a, takie jak krew, sperma czy wydzieliny szyjki macicy<\/strong>. Mo\u017cliwe jest tak\u017ce zaka\u017cenie oko\u0142oporodowe lub zaka\u017cenia poprzez mleko matki. Do najcz\u0119stszych przyczyn zaka\u017cenia nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n\n\n\n- kontakty seksualne, g\u0142\u00f3wnie dopochwowe i analne;<\/li>\n\n\n\n
- korzystanie z materia\u0142\u00f3w maj\u0105cych kontakt z krwi\u0105 (takie jak ig\u0142y, strzykawki itp.), r\u00f3wnie\u017c w nieprofesjonalnych studiach tatua\u017cu i piercingu;<\/li>\n\n\n\n
- przeniesienie zaka\u017cenia z matki na dziecko wertykalnie lub podczas karmienia piersi\u0105 (w przypadku nie\u015bwiadomo\u015bci choroby lub nieprzyjmowania lek\u00f3w);<\/li>\n\n\n\n
- czynniki zwi\u0105zane z ryzykiem zawodowym pracownik\u00f3w ochrony zdrowia.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
HIV \u2013 objawy<\/h2>\n\n\n\n
Objawy zaka\u017cenia wirusem HIV zale\u017c\u0105 wielu czynnik\u00f3w<\/strong>, w tym predyspozycji genetycznych oraz etapu choroby. Rozw\u00f3j zaka\u017cenia uzale\u017cniony jest od drogi zaka\u017cenia, a tak\u017ce tego, kt\u00f3re bia\u0142e krwinki zostan\u0105 zaatakowane jako pierwsze.<\/p>\n\n\n\nCo wa\u017cne, w przypadku wczesnej fazy zaka\u017cenia, wykrycie przeciwcia\u0142 w kierunku HIV nie jest jeszcze mo\u017cliwe, st\u0105d nie mo\u017cna potwierdzi\u0107 obecno\u015bci wirusa w organizmie. Ten bezobjawowy okres<\/strong>, nazywany oknem serologicznym, mo\u017ce trwa\u0107 nawet do sze\u015bciu tygodni.<\/p>\n\n\n\nNast\u0119pnie w przebiegu zaka\u017cenia HIV mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 pi\u0119\u0107 g\u0142\u00f3wnych faz. S\u0105 to:<\/p>\n\n\n\n
\n- ostra choroba retrowirusowa;<\/li>\n\n\n\n
- stadium bezobjawowe;<\/li>\n\n\n\n
- faza przetrwa\u0142ego uog\u00f3lnionego powi\u0119kszenia w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych;<\/li>\n\n\n\n
- stadium objawowe<\/li>\n\n\n\n
- oraz rozw\u00f3j pe\u0142noobjawowego AIDS.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Pocz\u0105tkowe objawy zaka\u017cenia wirusem HIV<\/strong>, zwi\u0105zane z ostr\u0105 chorob\u0105 retrowirusow\u0105<\/strong>, zazwyczaj s\u0105 do\u015b\u0107 niespecyficzne, przypominaj\u0105 zwyk\u0142\u0105 infekcj\u0119 i pojawiaj\u0105 si\u0119 nagle. Nale\u017c\u0105 do nich:<\/p>\n\n\n\n\n- gor\u0105czka, kt\u00f3ra wyst\u0119puje nawet u 85% zaka\u017conych os\u00f3b;<\/li>\n\n\n\n
- nudno\u015bci, dotycz\u0105ce 70% pacjent\u00f3w;<\/li>\n\n\n\n
- b\u00f3le mi\u0119\u015bniowo-stawowe, wyst\u0119puj\u0105ce u oko\u0142o 60% os\u00f3b;<\/li>\n\n\n\n
- grudkowo-plamista wysypka z wykwitami si\u0119gaj\u0105cymi do 1 cm (dotyczy r\u00f3wnie\u017c oko\u0142o 60% zaka\u017conych);<\/li>\n\n\n\n
- b\u00f3le g\u0142owy<\/a>, na kt\u00f3re skar\u017cy si\u0119 50% pacjent\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Symptomy mog\u0105 obejmowa\u0107 tak\u017ce b\u00f3le gard\u0142a. Do mniej cz\u0119stych objaw\u00f3w nale\u017c\u0105 b\u00f3le brzucha z biegunk\u0105 czy utrata apetytu. Warto zaznaczy\u0107, \u017ce objawy te mo\u017cna uzna\u0107 za niespecyficzne, a czasem nie s\u0105 wr\u0119cz zauwa\u017cane przez pacjenta, st\u0105d do wykrycia zaka\u017cenia dochodzi ju\u017c w zaawansowanym stadium choroby.<\/p>\n\n\n\n
Po fazie ostrej choroby retrowirusowej zaka\u017cenie przechodzi w faz\u0119 utajon\u0105<\/strong>, kt\u00f3ra mo\u017ce trwa\u0107 wiele lat, a\u017c do kolejnego ataku wirusa. Zazwyczaj u os\u00f3b nieleczonych trwa od 8 do 10 lat, jednak w niekt\u00f3rych przypadkach skr\u00f3cona jest nawet do zaledwie roku, a w innych mo\u017ce trwa\u0107 nawet do kilkunastu lat.<\/p>\n\n\n\nPowi\u0119kszenie w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych<\/strong> mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 ju\u017c pod koniec ostrej fazy choroby retrowirusowej. Stwierdza si\u0119 je, gdy u pacjenta utrzymuje si\u0119 powi\u0119kszenie co najmniej dw\u00f3ch innych w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych poza pachwinowymi powy\u017cej 1 cm, w czasie powy\u017cej trzech miesi\u0119cy. Na tym etapie pojawi\u0107 si\u0119 mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c przewlek\u0142e zm\u0119czenie<\/a>, b\u00f3le g\u0142owy, zaka\u017cenia sk\u00f3ry, dr\u00f3g oddechowych, uk\u0142adu pokarmowego oraz powi\u0119kszenie \u015bledziony.<\/p>\n\n\n\nW fazie objawowej zaka\u017cenia<\/strong> pojawiaj\u0105 si\u0119 kolejne niespecyficzne schorzenia, kt\u00f3re nie musz\u0105 jednoznacznie wskazywa\u0107 na wirus HIV. Do najcz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105cych si\u0119 symptom\u00f3w nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n\n\n\n- pojawienie si\u0119 p\u00f3\u0142pa\u015bca<\/a>, szczeg\u00f3lnie ponowne lub z rozleg\u0142ymi wybroczynami;<\/li>\n\n\n\n
- inne schorzenia sk\u00f3ry i b\u0142on \u015bluzowych, takie jak angiomatoza bakteryjna, leukoplakia w\u0142ochata, kandydoza gard\u0142a, pochwy i sromu, a nawet dysplazja szyjki macicy;<\/li>\n\n\n\n
- gor\u0105czka utrzymuj\u0105ca si\u0119 powy\u017cej jednego miesi\u0105ca;<\/li>\n\n\n\n
- trwaj\u0105ca ponad jeden miesi\u0105c biegunka<\/a>;<\/li>\n\n\n\n
- objawy zmniejszonej liczby p\u0142ytek krwi, szczeg\u00f3lnie wybroczyny na podniebieniu twardym;<\/li>\n\n\n\n
- zaka\u017cenie listerioz\u0105;<\/li>\n\n\n\n
- uszkodzenie nerw\u00f3w obwodowych oraz<\/li>\n\n\n\n
- zapalenie narz\u0105d\u00f3w miednicy mniejszej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
W przypadku rozwoju pe\u0142noobjawowego AIDS<\/strong>, u pacjenta mo\u017cna zaobserwowa\u0107 kolejne symptomy \u2013 tak zwane choroby wska\u017anikowe. S\u0105 to schorzenia, kt\u00f3re niezwykle rzadko wyst\u0119puj\u0105 w innych przypadkach, st\u0105d pojawienie si\u0119 ich \u0142\u0105czone jest z tym konkretnym zaka\u017ceniem. W\u015br\u00f3d nich wyr\u00f3\u017cni\u0107 mo\u017cna trzy grupy schorze\u0144:<\/p>\n\n\n\n\n- zaka\u017cenia oportunistyczne<\/strong> \u2013 nale\u017c\u0105 do nich przede wszystkim choroby bakteryjne (takie jak nawracaj\u0105ce zapalenia p\u0142uc i gru\u017alica<\/a>) i choroby grzybicze (np. kandydoza i histoplazmoza), ale r\u00f3wnie\u017c wirusowe (cytomegalia<\/a>) i inne (np. toksoplazmoza o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego);<\/li>\n\n\n\n
- nowotwory powi\u0105zane z AIDS<\/strong> \u2013 mi\u0119sak Kaposiego, ch\u0142oniaki, inwazyjny rak szyjki macicy;<\/li>\n\n\n\n
- zespo\u0142y chorobowe wskazuj\u0105ce na wyst\u0105pienie AIDS<\/strong> \u2013 encefalopatia zwi\u0105zana z HIV oraz zesp\u00f3\u0142 wyczerpania spowodowany wirusem HIV.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Kiedy mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 pierwsze objawy zaka\u017ceniem HIV?<\/h3>\n\n\n\n
Zazwyczaj bezobjawowy lub sk\u0105poobjawowy okres choroby trwa od dw\u00f3ch do czterech tygodni<\/strong>. Po tym czasie mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 pierwsze objawy zaka\u017cenia pod postaci\u0105 ostrej choroby retrowirusowej.<\/p>\n\n\n <\/div>\n \n \n \n ![\"\"](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/widget-kobieta-700x600.webp\")
ju\u017c od 1399 z\u0142 rocznie!<\/div>\n \n Abonament medyczny<\/div>\n Kobieta<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n – internista nawet w 24h;
\r\n– specjalista do 5 dni roboczych;
\r\n– wizyty stacjonarne i online;<\/div>\n
\n od 117 z\u0142\/miesi\u0105c<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nLeczenie zaka\u017cenia wirusem HIV<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nLeczenie wirusa HIV<\/strong> polega przede wszystkim na spowalnianiu post\u0119pu choroby oraz eliminowaniu powik\u0142a\u0144. Aby to osi\u0105gn\u0105\u0107, konieczne jest przewlek\u0142e przyjmowanie lek\u00f3w przeciwwirusowych<\/strong>. Terapi\u0119 nale\u017cy kontynuowa\u0107 do ko\u0144ca \u017cycia. W leczeniu wirusa HIV stosuje si\u0119 kombinowan\u0105 terapi\u0119 antyretrowirusow\u0105. Polega ona na przyjmowaniu lek\u00f3w z okre\u015blonych grup inhibitor\u00f3w, aby spowolni\u0107 namna\u017canie si\u0119 i zmniejszy\u0107 ilo\u015bci wirusa w organizmie.<\/p>\n\n\n\nW niekt\u00f3rych przypadkach zaleca si\u0119 tak\u017ce leczenie wspomagaj\u0105ce<\/strong>, szczeg\u00f3lnie w przypadku wyst\u0119powania chor\u00f3b wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych. W momencie wyst\u0105pienia kolejnych objaw\u00f3w zaka\u017cenia, leczenie powinno by\u0107 dostosowane do indywidualnego przebiegu choroby u ka\u017cdego pacjenta.<\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nTest na obecno\u015b\u0107 wirusa HIV<\/h3>\n\n\n\n
Test w kierunku zaka\u017cenia HIV<\/strong> <\/a>przeprowadza si\u0119 z pr\u00f3bki krwi. Do badania nie trzeba by\u0107 na czczo. Dost\u0119pne testy wykrywaj\u0105 przeciwcia\u0142a przeciwko wirusowi HIV-1 i HIV-2.<\/p>\n\n\n\nPrzeprowadzenie testu zaleca si\u0119 zawsze wtedy, gdy mog\u0142o doj\u015b\u0107 do ryzykownej sytuacji sprzyjaj\u0105cej zaka\u017ceniu. Mo\u017cna wykupi\u0107 go samodzielnie w dowolnym laboratorium diagnostycznym albo zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do krajowego Punktu Konsultacyjno-Diagnostycznego. Istnieje tam mo\u017cliwo\u015b\u0107 bezp\u0142atnego i anonimowego przeprowadzenia testu oraz uzyskania porady dotycz\u0105cej mo\u017cliwego dalszego post\u0119powania.<\/p>\n\n\n\n
Regularne przeprowadzanie test\u00f3w<\/strong> zaleca si\u0119 u os\u00f3b szczeg\u00f3lnie nara\u017conych na HIV i inne choroby przenoszone drog\u0105 p\u0142ciow\u0105. Wskazywany czas to badanie si\u0119 co trzy miesi\u0105ce<\/strong>. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c niezw\u0142ocznie leczy\u0107 wszelkie wykryte zaka\u017cenia. Nieleczone infekcje mo\u017ce prowadzi\u0107 do zwi\u0119kszonego ryzyka innych zaka\u017ce\u0144.<\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nIle mo\u017cna \u017cy\u0107 z nieleczonym HIV?<\/h3>\n\n\n\n
Nieleczone zaka\u017cenie HIV prowadzi do \u015bmierci w przeci\u0105gu od 8 do 10 lat u 90% os\u00f3b. Po rozwini\u0119ciu si\u0119 AIDS prze\u017cywalno\u015b\u0107 bez wdro\u017conego leczenia wynosi oko\u0142o trzech lat.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nJak d\u0142ugo mo\u017cna \u017cy\u0107 z HIV?<\/h3>\n\n\n\n
Przyjmowanie odpowiednich lek\u00f3w znacznie zmniejsza ryzyko zgonu, nawet do poziomu zbli\u017conego do zdrowych os\u00f3b w tym samym wieku. Mo\u017cna wi\u0119c \u017cy\u0107 z zaka\u017ceniem jeszcze przez d\u0142ugi czas.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nCzy da si\u0119 ca\u0142kowicie wyleczy\u0107 z zaka\u017cenia HIV?<\/h3>\n\n\n\n
Obecnie nie ma lekarstwa na HIV. Dost\u0119pne leczenie prowadzi do tak zwanego funkcjonalnego wyleczenia. Pacjent zaka\u017cony wirusem HIV, kt\u00f3ry stosuje odpowiednie leki, mo\u017ce mie\u0107 zdrowe potomstwo czy zdrowego partnera seksualnego przy niewykrywalnej wiremii HIV.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nHIV \u2013 profilaktyka<\/h2>\n\n\n\n
Aby unikn\u0105\u0107 zaka\u017cenia HIV<\/strong>, nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 sprawdzone zalecenia o potwierdzonej skuteczno\u015bci. Najwa\u017cniejszym elementem zapobiegania rozprzestrzenianiu si\u0119 HIV jest unikanie ryzykownych zachowa\u0144 zwi\u0105zanych z potencjalnym zaka\u017ceniem drog\u0105 p\u0142ciow\u0105<\/strong>. Wymienia si\u0119 korzystanie z prezerwatyw, ograniczenie liczby partner\u00f3w seksualnych oraz wykonywanie przesiewowych bada\u0144<\/strong> przed rozpocz\u0119ciem wsp\u00f3\u0142\u017cycia. <\/p>\n\n\n\nMo\u017cliwe jest tak\u017ce stosowanie profilaktyki poekspozycyjnej (PEP) i przedekspozycyjnej (PrEP)<\/strong>. PEP stosuje si\u0119 u os\u00f3b, kt\u00f3re mia\u0142y kontakt z materia\u0142em zaka\u017anym, np. z krwi\u0105 lub nasieniem. Polega na przyjmowaniu lek\u00f3w przeciwwirusowych przez 28 dni po ekspozycji. PrEP polega na codziennym lub dora\u017anym stosowaniu lek\u00f3w przeciwwirusowych \u2013 tenofowiru z emtrycytabin\u0105. Stosuje si\u0119 j\u0105 mi\u0119dzy innymi u os\u00f3b utrzymuj\u0105cych kontakty seksualne z zaka\u017conymi z wykrywaln\u0105 wiremi\u0105 lub osobami o nieznanym statusie zaka\u017cenia oraz u os\u00f3b uzale\u017cnionych od substancji psychoaktywnych. Osoby uzale\u017cnione mog\u0105 korzysta\u0107 tak\u017ce z program\u00f3w wymiany igie\u0142 i program\u00f3w odwykowych.<\/p>\n\n\n\nCo istotne, HIV nie nale\u017cy do grupy zaka\u017ce\u0144 szpitalnych. Stosowanie procedur medycznych w szpitalach, takich jak standardowe dezynfekowanie sprz\u0119tu i powierzchni czy stosowanie r\u0119kawiczek ochronnych, eliminuje ryzyko zaka\u017cenia HIV.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nCzy prezerwatywa chroni przed HIV?<\/h3>\n\n\n\n
Stosowanie prezerwatyw zmniejsza ryzyko zaka\u017cenia o co najmniej 80% do 95%<\/strong>. Jest jednym z g\u0142\u00f3wnych zalece\u0144 profilaktycznych w tym przypadku.<\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nWirus HIV \u2013 podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n
Chocia\u017c HIV stanowi jeden z gro\u017aniejszych wirus\u00f3w dla cz\u0142owieka, odpowiednio wczesne rozpoznanie i leczenie mo\u017ce zapewni\u0107 pacjentom komfortowe \u017cycie. Istotne jest wykonywanie bada\u0144<\/strong> i \u015bwiadome zapobieganie kolejnym zaka\u017ceniom<\/strong>. <\/p>\n\n\n <\/div>\n \n \n
Co to jest HIV? Czym jest AIDS?<\/h2>\n\n\n\n
HIV<\/strong> (human immunodeficiency virus) jest ludzkim wirusem nabytego niedoboru odporno\u015bci<\/strong>. Nale\u017cy do grupy retrowirus\u00f3w. Atakuje i uszkadza kom\u00f3rki uk\u0142adu odporno\u015bciowego<\/strong>, czyli bia\u0142e krwinki, takie jak limfocyty, monocyty czy makrofagi. To prowadzi do post\u0119puj\u0105cego os\u0142abienia odporno\u015bci u pacjenta, a tak\u017ce zwi\u0119kszonego ryzyka wyst\u0105pienia niekt\u00f3rych nowotwor\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 dwa typy wirusa, z czego typ HIV-1 jest szeroko rozpowszechniony, a HIV-2 wyst\u0119puje g\u0142\u00f3wnie endemicznie w krajach Afryki Zachodniej.<\/p>\n\n\n\n Z HIV bezpo\u015brednio zwi\u0105zane jest AIDS (acquired immunodeficiency syndrome). AIDS, czyli zesp\u00f3\u0142 nabytego niedoboru odporno\u015bci<\/strong> rozwija si\u0119 w zaawansowanym stadium zaka\u017cenia wirusem HIV.<\/p>\n\n\n\n Wirus HIV jest przyczyn\u0105 AIDS<\/strong>, jednak odpowiednie leczenie prowadzi do redukcji jego ilo\u015bci w organizmie, co hamuje rozw\u00f3j choroby. U os\u00f3b z HIV nie musi rozwin\u0105\u0107 si\u0119 AIDS. Szacuje si\u0119, \u017ce w Polsce AIDS rozwija si\u0119 u oko\u0142o po\u0142owy zaka\u017conych. Statystyki te wynikaj\u0105 tak\u017ce z tego, \u017ce prawdopodobnie a\u017c 30% zaka\u017conych nie wie o swojej chorobie.<\/p>\n\n\n\n \u015awiatowy Dzie\u0144 AIDS<\/strong> obchodzony jest na ca\u0142ym \u015bwiecie 1 grudnia ju\u017c od 1988 roku. Jego celem jest zwr\u00f3cenie uwagi na problem oraz okazanie wsparcia i solidarno\u015bci z osobami dotkni\u0119tymi chorob\u0105 i ich rodzinami. Symbolem obchod\u00f3w jest czerwona wst\u0105\u017cka.<\/strong><\/p>\n\n\n\n W ostatnich latach ilo\u015b\u0107 nowych przypadk\u00f3w HIV<\/strong> systematycznie si\u0119 zmniejsza. Jednak ryzyko przeniesienia HIV wci\u0105\u017c jest wysokie w niekt\u00f3rych sytuacjach, takich jak stosunek bez zabezpieczenia z osob\u0105 zaka\u017con\u0105.<\/p>\n\n\n\n HIV i AIDS wy\u0142\u0105cznie w 2023 roku by\u0142o przyczyn\u0105 630 tysi\u0119cy zgon\u00f3w, a 1,3 miliona os\u00f3b dowiedzia\u0142o si\u0119 o chorobie. To mniej ni\u017c w roku 2021, kiedy nowych infekcji stwierdzono a\u017c 1,5 miliona. W Polsce wykrywa si\u0119 rocznie oko\u0142o kilkuset nowych zachorowa\u0144.<\/p>\n\n\n\n HIV u dzieci<\/strong> pojawia si\u0119 w 90% przypadk\u00f3w podczas ci\u0105\u017cy, porodu lub karmienia piersi\u0105.<\/strong> W Europie ryzyko przekazania HIV wertykalnie wynosi od 15% do 30%. W Polsce w ci\u0105gu ponad 20 lat prowadzenia bada\u0144 (w latach od 1985 do 2016 roku) stwierdzono oko\u0142o 220 takich zaka\u017ce\u0144, a wynika\u0142y prawie wy\u0142\u0105cznie z nie\u015bwiadomo\u015bci choroby. Przy stosowaniu odpowiedniej diagnostyki i lek\u00f3w antyretrowirusowych, szanse na urodzenie zdrowego dziecka wynosz\u0105 niemal 99%.<\/p>\n\n\n\n Bez wzgl\u0119du na potencjalny brak czynnik\u00f3w ryzyka, w ci\u0105\u017cy zalecane jest wykonywanie bada\u0144 przesiewowych w kierunku HIV<\/strong> zgodnie z aktualnymi rekomendacjami. Obecnie jest to jedno badanie w I trymestrze oraz jedno w III trymestrze ci\u0105\u017cy. Okres jego wykonania jest kluczowy, aby w razie potrzeby wdro\u017cy\u0107 odpowiednie leczenie u matki i obni\u017cy\u0107 ryzyko zaka\u017cenia wertykalnego dziecka.<\/p>\n\n\n\n HIV mo\u017ce prowadzi\u0107 do zgonu, jednak przy obecnie dost\u0119pnym leczeniu, mo\u017cna cieszy\u0107 si\u0119 d\u0142ugim i zdrowym \u017cyciem nawet po zaka\u017ceniu.<\/p>\n\n\n Pocz\u0105tkowym rezerwuarem wirusa HIV by\u0142y prawdopodobnie ma\u0142py afryka\u0144skie. Pokona\u0142 barier\u0119 mi\u0119dzygatunkow\u0105 oko\u0142o stu lat temu. W latach 70. XX wieku<\/strong> wirus rozprzestrzeni\u0142 si\u0119 tak\u017ce na Ameryk\u0119, Europ\u0119, a p\u00f3\u017aniej pozosta\u0142e kontynenty. Ju\u017c wtedy zauwa\u017cono zwi\u0119kszon\u0105 zachorowalno\u015b\u0107<\/strong> na tak zwane choroby oportunistyczne<\/strong>, czyli schorzenia pojawiaj\u0105ce si\u0119 tylko przy upo\u015bledzeniach odporno\u015bci, wywo\u0142ywane przez drobnoustroje oboj\u0119tne dla os\u00f3b zdrowych.<\/p>\n\n\n\n Jednak po raz pierwszy zosta\u0142 wyizolowany dopiero w 1983 roku, a dwa lata p\u00f3\u017aniej pojawi\u0142y si\u0119 pierwsze testy przesiewowe do szerokiego stosowania. To wtedy w Polsce stwierdzono pierwsze 11 przypadk\u00f3w zaka\u017cenia tym nieznanym wcze\u015bniej wirusem.<\/p>\n\n\n\n Wirus HIV przenoszony jest przez p\u0142yny cia\u0142a, takie jak krew, sperma czy wydzieliny szyjki macicy<\/strong>. Mo\u017cliwe jest tak\u017ce zaka\u017cenie oko\u0142oporodowe lub zaka\u017cenia poprzez mleko matki. Do najcz\u0119stszych przyczyn zaka\u017cenia nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n\n\n Objawy zaka\u017cenia wirusem HIV zale\u017c\u0105 wielu czynnik\u00f3w<\/strong>, w tym predyspozycji genetycznych oraz etapu choroby. Rozw\u00f3j zaka\u017cenia uzale\u017cniony jest od drogi zaka\u017cenia, a tak\u017ce tego, kt\u00f3re bia\u0142e krwinki zostan\u0105 zaatakowane jako pierwsze.<\/p>\n\n\n\n Co wa\u017cne, w przypadku wczesnej fazy zaka\u017cenia, wykrycie przeciwcia\u0142 w kierunku HIV nie jest jeszcze mo\u017cliwe, st\u0105d nie mo\u017cna potwierdzi\u0107 obecno\u015bci wirusa w organizmie. Ten bezobjawowy okres<\/strong>, nazywany oknem serologicznym, mo\u017ce trwa\u0107 nawet do sze\u015bciu tygodni.<\/p>\n\n\n\n Nast\u0119pnie w przebiegu zaka\u017cenia HIV mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 pi\u0119\u0107 g\u0142\u00f3wnych faz. S\u0105 to:<\/p>\n\n\n\n Pocz\u0105tkowe objawy zaka\u017cenia wirusem HIV<\/strong>, zwi\u0105zane z ostr\u0105 chorob\u0105 retrowirusow\u0105<\/strong>, zazwyczaj s\u0105 do\u015b\u0107 niespecyficzne, przypominaj\u0105 zwyk\u0142\u0105 infekcj\u0119 i pojawiaj\u0105 si\u0119 nagle. Nale\u017c\u0105 do nich:<\/p>\n\n\n\n Symptomy mog\u0105 obejmowa\u0107 tak\u017ce b\u00f3le gard\u0142a. Do mniej cz\u0119stych objaw\u00f3w nale\u017c\u0105 b\u00f3le brzucha z biegunk\u0105 czy utrata apetytu. Warto zaznaczy\u0107, \u017ce objawy te mo\u017cna uzna\u0107 za niespecyficzne, a czasem nie s\u0105 wr\u0119cz zauwa\u017cane przez pacjenta, st\u0105d do wykrycia zaka\u017cenia dochodzi ju\u017c w zaawansowanym stadium choroby.<\/p>\n\n\n\n Po fazie ostrej choroby retrowirusowej zaka\u017cenie przechodzi w faz\u0119 utajon\u0105<\/strong>, kt\u00f3ra mo\u017ce trwa\u0107 wiele lat, a\u017c do kolejnego ataku wirusa. Zazwyczaj u os\u00f3b nieleczonych trwa od 8 do 10 lat, jednak w niekt\u00f3rych przypadkach skr\u00f3cona jest nawet do zaledwie roku, a w innych mo\u017ce trwa\u0107 nawet do kilkunastu lat.<\/p>\n\n\n\n Powi\u0119kszenie w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych<\/strong> mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 ju\u017c pod koniec ostrej fazy choroby retrowirusowej. Stwierdza si\u0119 je, gdy u pacjenta utrzymuje si\u0119 powi\u0119kszenie co najmniej dw\u00f3ch innych w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych poza pachwinowymi powy\u017cej 1 cm, w czasie powy\u017cej trzech miesi\u0119cy. Na tym etapie pojawi\u0107 si\u0119 mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c przewlek\u0142e zm\u0119czenie<\/a>, b\u00f3le g\u0142owy, zaka\u017cenia sk\u00f3ry, dr\u00f3g oddechowych, uk\u0142adu pokarmowego oraz powi\u0119kszenie \u015bledziony.<\/p>\n\n\n\n W fazie objawowej zaka\u017cenia<\/strong> pojawiaj\u0105 si\u0119 kolejne niespecyficzne schorzenia, kt\u00f3re nie musz\u0105 jednoznacznie wskazywa\u0107 na wirus HIV. Do najcz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105cych si\u0119 symptom\u00f3w nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n\n\n W przypadku rozwoju pe\u0142noobjawowego AIDS<\/strong>, u pacjenta mo\u017cna zaobserwowa\u0107 kolejne symptomy \u2013 tak zwane choroby wska\u017anikowe. S\u0105 to schorzenia, kt\u00f3re niezwykle rzadko wyst\u0119puj\u0105 w innych przypadkach, st\u0105d pojawienie si\u0119 ich \u0142\u0105czone jest z tym konkretnym zaka\u017ceniem. W\u015br\u00f3d nich wyr\u00f3\u017cni\u0107 mo\u017cna trzy grupy schorze\u0144:<\/p>\n\n\n\n Zazwyczaj bezobjawowy lub sk\u0105poobjawowy okres choroby trwa od dw\u00f3ch do czterech tygodni<\/strong>. Po tym czasie mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 pierwsze objawy zaka\u017cenia pod postaci\u0105 ostrej choroby retrowirusowej.<\/p>\n\n\n <\/div>\n Leczenie wirusa HIV<\/strong> polega przede wszystkim na spowalnianiu post\u0119pu choroby oraz eliminowaniu powik\u0142a\u0144. Aby to osi\u0105gn\u0105\u0107, konieczne jest przewlek\u0142e przyjmowanie lek\u00f3w przeciwwirusowych<\/strong>. Terapi\u0119 nale\u017cy kontynuowa\u0107 do ko\u0144ca \u017cycia. W leczeniu wirusa HIV stosuje si\u0119 kombinowan\u0105 terapi\u0119 antyretrowirusow\u0105. Polega ona na przyjmowaniu lek\u00f3w z okre\u015blonych grup inhibitor\u00f3w, aby spowolni\u0107 namna\u017canie si\u0119 i zmniejszy\u0107 ilo\u015bci wirusa w organizmie.<\/p>\n\n\n\n W niekt\u00f3rych przypadkach zaleca si\u0119 tak\u017ce leczenie wspomagaj\u0105ce<\/strong>, szczeg\u00f3lnie w przypadku wyst\u0119powania chor\u00f3b wsp\u00f3\u0142istniej\u0105cych. W momencie wyst\u0105pienia kolejnych objaw\u00f3w zaka\u017cenia, leczenie powinno by\u0107 dostosowane do indywidualnego przebiegu choroby u ka\u017cdego pacjenta.<\/p>\n\n\n\n Test w kierunku zaka\u017cenia HIV<\/strong> <\/a>przeprowadza si\u0119 z pr\u00f3bki krwi. Do badania nie trzeba by\u0107 na czczo. Dost\u0119pne testy wykrywaj\u0105 przeciwcia\u0142a przeciwko wirusowi HIV-1 i HIV-2.<\/p>\n\n\n\n Przeprowadzenie testu zaleca si\u0119 zawsze wtedy, gdy mog\u0142o doj\u015b\u0107 do ryzykownej sytuacji sprzyjaj\u0105cej zaka\u017ceniu. Mo\u017cna wykupi\u0107 go samodzielnie w dowolnym laboratorium diagnostycznym albo zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do krajowego Punktu Konsultacyjno-Diagnostycznego. Istnieje tam mo\u017cliwo\u015b\u0107 bezp\u0142atnego i anonimowego przeprowadzenia testu oraz uzyskania porady dotycz\u0105cej mo\u017cliwego dalszego post\u0119powania.<\/p>\n\n\n\n Regularne przeprowadzanie test\u00f3w<\/strong> zaleca si\u0119 u os\u00f3b szczeg\u00f3lnie nara\u017conych na HIV i inne choroby przenoszone drog\u0105 p\u0142ciow\u0105. Wskazywany czas to badanie si\u0119 co trzy miesi\u0105ce<\/strong>. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c niezw\u0142ocznie leczy\u0107 wszelkie wykryte zaka\u017cenia. Nieleczone infekcje mo\u017ce prowadzi\u0107 do zwi\u0119kszonego ryzyka innych zaka\u017ce\u0144.<\/p>\n\n\n\n Nieleczone zaka\u017cenie HIV prowadzi do \u015bmierci w przeci\u0105gu od 8 do 10 lat u 90% os\u00f3b. Po rozwini\u0119ciu si\u0119 AIDS prze\u017cywalno\u015b\u0107 bez wdro\u017conego leczenia wynosi oko\u0142o trzech lat.<\/p>\n\n\n\n Przyjmowanie odpowiednich lek\u00f3w znacznie zmniejsza ryzyko zgonu, nawet do poziomu zbli\u017conego do zdrowych os\u00f3b w tym samym wieku. Mo\u017cna wi\u0119c \u017cy\u0107 z zaka\u017ceniem jeszcze przez d\u0142ugi czas.<\/p>\n\n\n\n Obecnie nie ma lekarstwa na HIV. Dost\u0119pne leczenie prowadzi do tak zwanego funkcjonalnego wyleczenia. Pacjent zaka\u017cony wirusem HIV, kt\u00f3ry stosuje odpowiednie leki, mo\u017ce mie\u0107 zdrowe potomstwo czy zdrowego partnera seksualnego przy niewykrywalnej wiremii HIV.<\/p>\n\n\n\n Aby unikn\u0105\u0107 zaka\u017cenia HIV<\/strong>, nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 sprawdzone zalecenia o potwierdzonej skuteczno\u015bci. Najwa\u017cniejszym elementem zapobiegania rozprzestrzenianiu si\u0119 HIV jest unikanie ryzykownych zachowa\u0144 zwi\u0105zanych z potencjalnym zaka\u017ceniem drog\u0105 p\u0142ciow\u0105<\/strong>. Wymienia si\u0119 korzystanie z prezerwatyw, ograniczenie liczby partner\u00f3w seksualnych oraz wykonywanie przesiewowych bada\u0144<\/strong> przed rozpocz\u0119ciem wsp\u00f3\u0142\u017cycia. <\/p>\n\n\n\n Mo\u017cliwe jest tak\u017ce stosowanie profilaktyki poekspozycyjnej (PEP) i przedekspozycyjnej (PrEP)<\/strong>. PEP stosuje si\u0119 u os\u00f3b, kt\u00f3re mia\u0142y kontakt z materia\u0142em zaka\u017anym, np. z krwi\u0105 lub nasieniem. Polega na przyjmowaniu lek\u00f3w przeciwwirusowych przez 28 dni po ekspozycji. PrEP polega na codziennym lub dora\u017anym stosowaniu lek\u00f3w przeciwwirusowych \u2013 tenofowiru z emtrycytabin\u0105. Stosuje si\u0119 j\u0105 mi\u0119dzy innymi u os\u00f3b utrzymuj\u0105cych kontakty seksualne z zaka\u017conymi z wykrywaln\u0105 wiremi\u0105 lub osobami o nieznanym statusie zaka\u017cenia oraz u os\u00f3b uzale\u017cnionych od substancji psychoaktywnych. Osoby uzale\u017cnione mog\u0105 korzysta\u0107 tak\u017ce z program\u00f3w wymiany igie\u0142 i program\u00f3w odwykowych.<\/p>\n\n\n\n Co istotne, HIV nie nale\u017cy do grupy zaka\u017ce\u0144 szpitalnych. Stosowanie procedur medycznych w szpitalach, takich jak standardowe dezynfekowanie sprz\u0119tu i powierzchni czy stosowanie r\u0119kawiczek ochronnych, eliminuje ryzyko zaka\u017cenia HIV.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Stosowanie prezerwatyw zmniejsza ryzyko zaka\u017cenia o co najmniej 80% do 95%<\/strong>. Jest jednym z g\u0142\u00f3wnych zalece\u0144 profilaktycznych w tym przypadku.<\/p>\n\n\n\n Chocia\u017c HIV stanowi jeden z gro\u017aniejszych wirus\u00f3w dla cz\u0142owieka, odpowiednio wczesne rozpoznanie i leczenie mo\u017ce zapewni\u0107 pacjentom komfortowe \u017cycie. Istotne jest wykonywanie bada\u0144<\/strong> i \u015bwiadome zapobieganie kolejnym zaka\u017ceniom<\/strong>. <\/p>\n\n\n <\/div>\n HIV a AIDS \u2013 wzajemna zale\u017cno\u015b\u0107<\/h3>\n\n\n\n
HIV w statystykach (fakty i mity)<\/h3>\n\n\n\n
HIV a ci\u0105\u017ca<\/h3>\n\n\n\n
Czy HIV jest \u015bmiertelny?<\/h3>\n\n\n\n
<\/a><\/figure><\/div>\n\n <\/div>\n
\n HIV \u2013 drogi zaka\u017cenia<\/h2>\n\n\n\n\n
Jakie s\u0105 najcz\u0119stsze drogi zaka\u017cenia HIV?<\/h3>\n\n\n\n
\n
HIV \u2013 objawy<\/h2>\n\n\n\n
\n
\n
\n
\n
Kiedy mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 pierwsze objawy zaka\u017ceniem HIV?<\/h3>\n\n\n\n
\r\n– specjalista do 5 dni roboczych;
\r\n– wizyty stacjonarne i online;<\/div>\n
\n Leczenie zaka\u017cenia wirusem HIV<\/h2>\n\n\n\n\n
Test na obecno\u015b\u0107 wirusa HIV<\/h3>\n\n\n\n
Ile mo\u017cna \u017cy\u0107 z nieleczonym HIV?<\/h3>\n\n\n\n
Jak d\u0142ugo mo\u017cna \u017cy\u0107 z HIV?<\/h3>\n\n\n\n
Czy da si\u0119 ca\u0142kowicie wyleczy\u0107 z zaka\u017cenia HIV?<\/h3>\n\n\n\n
HIV \u2013 profilaktyka<\/h2>\n\n\n\n
Czy prezerwatywa chroni przed HIV?<\/h3>\n\n\n\n
Wirus HIV \u2013 podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/widget-mezczyzna-700x600.webp\")