Z tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Afazja jest zaburzeniem funkcji j\u0119zykowych, kt\u00f3re powstaje w wyniku uszkodzenia struktur m\u00f3zgowych<\/strong>. Prowadzi do problem\u00f3w z m\u00f3wieniem, rozumieniem mowy oraz pisaniem i czytaniem. Najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0105 afazji jest udar m\u00f3zgu<\/a>, jednak stan ten mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c wynikiem uraz\u00f3w g\u0142owy, guz\u00f3w m\u00f3zgu czy infekcji o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego.<\/p>\n\n\n\n W zale\u017cno\u015bci od miejsca i stopnia uszkodzenia, afazja przyjmuje r\u00f3\u017cne formy<\/strong> \u2013 chory mo\u017ce nie rozumie\u0107 prostych polece\u0144, nie by\u0107 w stanie wypowiada\u0107 s\u0142\u00f3w lub mie\u0107 trudno\u015bci z p\u0142ynnym tworzeniem wypowiedzi. Przyczyny afazji i jej objawy pozwalaj\u0105 na wyszczeg\u00f3lnienie r\u00f3\u017cnych podtyp\u00f3w choroby.<\/p>\n\n\n\n Afazja u dzieci bywa diagnozowana rzadziej, ni\u017c u doros\u0142ych. Cz\u0119sto wynika to z trudno\u015bci w rozpoznaniu nieprawid\u0142owo\u015bci na wczesnym etapie rozwoju mowy. W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w zwi\u0105zana jest z op\u00f3\u017anionym rozwojem mowy<\/strong> (stan, kt\u00f3ry tak\u017ce mo\u017ce mie\u0107 r\u00f3\u017cne przyczyny). Afazja dzieci\u0119ca mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c spowodowana uszkodzeniami m\u00f3zgu b\u0119d\u0105cymi wynikiem uraz\u00f3w oko\u0142oporodowych, zapale\u0144 struktur m\u00f3zgowych lub innych schorze\u0144 neurologicznych.<\/p>\n\n\n\n Afazja jest utrat\u0105 zdolno\u015bci j\u0119zykowych \u2013 dziecko, kt\u00f3re rozwija\u0142o si\u0119 prawid\u0142owo, mo\u017ce nagle przesta\u0107 m\u00f3wi\u0107 lub rozumie\u0107 mow\u0119.<\/strong> U dzieci z afazj\u0105 wyst\u0119puj\u0105 problemy z nabywaniem umiej\u0119tno\u015bci j\u0119zykowych \u2013 efektem tego s\u0105 znacz\u0105ce trudno\u015bci z nauk\u0105 zdolno\u015bci do komunikacji z otoczeniem.<\/p>\n\n\n\n Afazja u doros\u0142ych najcz\u0119\u015bciej pojawia si\u0119 w wyniku udaru m\u00f3zgu lub innych uszkodze\u0144 o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego<\/strong>. W takim przypadku problem afazji wi\u0105\u017ce si\u0119 z nag\u0142\u0105 utrat\u0105 zdolno\u015bci mowy. Objawy r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od obszaru m\u00f3zgu, kt\u00f3ry zosta\u0142 uszkodzony oraz od stopnia zaawansowania afazji.<\/p>\n\n\n <\/div>\n Afazja mo\u017ce przybiera\u0107 r\u00f3\u017cne postaci, w zale\u017cno\u015bci od lokalizacji uszkodzenia m\u00f3zgu. Wyr\u00f3\u017cniamy afazj\u0119 ruchow\u0105, czuciow\u0105, mieszan\u0105, ca\u0142kowit\u0105, anomiczn\u0105 oraz przewodzeniow\u0105.<\/p>\n\n\n\n Afazja ruchowa wyst\u0119puje, gdy uszkodzenie obejmuje p\u0142at czo\u0142owy<\/strong>, zw\u0142aszcza o\u015brodek mowy \u2013 okre\u015blany r\u00f3wnie\u017c o\u015brodkiem Broki, sk\u0105d pochodzi tak\u017ce inna nazwa afazji ruchowej \u2013 afazja Broki.<\/strong> Ten obszar odpowiada za generowanie mowy. <\/p>\n\n\n\n Pacjenci z tym rodzajem afazji maj\u0105 trudno\u015bci z m\u00f3wieniem, cho\u0107 cz\u0119sto zachowana jest zdolno\u015b\u0107 rozumienia mowy. Mowa chorego jest niewyra\u017ana, \u201ebe\u0142kocz\u0105ca\u201d z wypowiadaniem cz\u0119\u015bci s\u0142\u00f3w po\u0142\u0105czonych z nieartyku\u0142owanymi d\u017awi\u0119kami lub zupe\u0142nie niezrozumia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n W tym przypadku wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 tak\u017ce transkopow\u0105 afazj\u0119 ruchow\u0105<\/strong>, kt\u00f3ra od afazji ruchowej r\u00f3\u017cni si\u0119 zachowan\u0105 zdolno\u015bci\u0105 powtarzania mowy.<\/p>\n\n\n\n Afazja czuciowa wynika z uszkodzenia p\u0142atu skroniowego<\/strong>, w kt\u00f3rym znajduje si\u0119 o\u015brodek Wernickego, odpowiedzialny za rozumienie mowy. Nazewnictwo jest podobne jak w przypadku afazji ruchowej. Afazj\u0119 czuciow\u0105, zamiennie okre\u015bla si\u0119 afazj\u0105 Wernickiego (od obszaru, kt\u00f3ry w g\u0142\u00f3wnym stopniu ulega uszkodzeniu).<\/p>\n\n\n\n W przypadku afazji czuciowej chory nie rozumie, co do niego m\u00f3wimy, mimo \u017ce jego zdolno\u015b\u0107 do p\u0142ynnego wypowiadania s\u0142\u00f3w pozostaje nienaruszona. Chory jest w stanie wyra\u017anie wymawia\u0107 s\u0142owa, ale jego wypowiedzi zawieraj\u0105 liczne b\u0142\u0119dy i s\u0105 cz\u0119\u015bciowo lub ca\u0142kowicie pozbawione sensu.<\/p>\n\n\n\n Afazja czuciowa mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c wyst\u0119powa\u0107 w postaci transkopowej, w kt\u00f3rej chory jest w stanie powt\u00f3rzy\u0107 zas\u0142yszane wypowiedzi, jednak bez ich zrozumienia.<\/p>\n\n\n\n Afazja mieszana to forma, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy objawy afazji ruchowej i czuciowej (uszkodzenia obecne s\u0105 w p\u0142acie czo\u0142owym i skroniowym<\/strong>). W tym przypadku pacjent ma trudno\u015bci zar\u00f3wno z wypowiadaniem s\u0142\u00f3w, jak i rozumieniem ich. Mo\u017ce to oznacza\u0107, \u017ce chory zupe\u0142nie nie jest w stanie komunikowa\u0107 si\u0119 werbalnie, a jego zdolno\u015b\u0107 do porozumiewania si\u0119 jest znacznie ograniczona. <\/p>\n\n\n\n Nieprawid\u0142owo\u015bci okre\u015blane mianem \u201eglobalnych\u201d lub \u201eca\u0142kowitych\u201d s\u0105 najci\u0119\u017csz\u0105 postaci\u0105 afazji. Pacjent ca\u0142kowicie traci zdolno\u015b\u0107 m\u00f3wienia, rozumienia mowy, a tak\u017ce pisania i czytania. Tak powa\u017cne zaburzenia s\u0105 wynikiem rozleg\u0142ego uszkodzenia p\u00f3\u0142kuli m\u00f3zgu<\/strong>, najcz\u0119\u015bciej wskutek ci\u0119\u017ckiego udaru.<\/p>\n\n\n\n W przypadku afazji ca\u0142kowitej konieczna jest intensywna i d\u0142ugotrwa\u0142a terapia, cho\u0107 powr\u00f3t do pe\u0142nej sprawno\u015bci j\u0119zykowej rzadko jest mo\u017cliwy.<\/p>\n\n\n\n Afazja anomiczna charakteryzuje si\u0119 trudno\u015bciami w znajdowaniu odpowiednich wyraz\u00f3w<\/strong> podczas m\u00f3wienia. Chory wie, co chce powiedzie\u0107, jednak nie potrafi dobra\u0107 i wypowiedzie\u0107 w\u0142a\u015bciwego s\u0142owa, okre\u015blenia lub ca\u0142ego zdania.<\/p>\n\n\n\n Chocia\u017c zdolno\u015b\u0107 rozumienia i gramatyczna poprawno\u015b\u0107 wypowiedzi pozostaj\u0105 zachowane, to pacjent ma z problem p\u0142ynnym i logicznym nadawaniem mowy. <\/p>\n\n\n\n Afazja przewodzeniowa wynika z uszkodzenia po\u0142\u0105cze\u0144 mi\u0119dzy o\u015brodkami Broca i Wernickego<\/strong> \u2013 czyli mi\u0119dzy p\u0142atem czo\u0142owym i skroniowym. Pacjent z t\u0105 postaci\u0105 afazji ma zachowan\u0105 zdolno\u015b\u0107 rozumienia mowy, a najwi\u0119ksz\u0105 trudno\u015bci\u0105 i problemem jest powtarzanie s\u0142\u00f3w. Afazja przewodzeniowa mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c wynikiem uszkodzenia p\u00f3\u0142kuli m\u00f3zgu dominuj\u0105cej dla mowy.<\/p>\n\n\n Afazja pojawia si\u0119 w wyniku uszkodzenia o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego, a dok\u0142adniej struktur odpowiedzialnych za umiej\u0119tno\u015bci wypowiadania si\u0119. Najcz\u0119\u015bciej jest skutkiem udaru<\/strong>, kt\u00f3ry prowadzi do niedotlenienia cz\u0119\u015bci m\u00f3zgu odpowiadaj\u0105cych za m\u00f3wienie i rozumienie. Uszkodzenie tych obszar\u00f3w powoduje utrat\u0119 (ca\u0142kowit\u0105 lub cz\u0119\u015bciow\u0105) zdolno\u015bci komunikacji.<\/p>\n\n\n\n Przyczyny zaburzenia mowy mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cne, jednak najcz\u0119\u015bciej dotycz\u0105 nag\u0142ych uszkodze\u0144 \u2013 uraz\u00f3w g\u0142owy (kt\u00f3re obejmuj\u0105 struktury m\u00f3zgowe) czy zmian nowotworowych. Afazja bywa tak\u017ce wynikiem infekcji m\u00f3zgu lub proces\u00f3w neurodegeneracyjnych<\/strong>, kt\u00f3re powoli niszcz\u0105 uk\u0142ad nerwowy i jego obszary odpowiedzialne za mow\u0119. Chocia\u017c afazja jest nabytym zaburzeniem, niekt\u00f3re osoby mog\u0105 by\u0107 bardziej podatne na jej rozw\u00f3j \u2013 np. te, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 w grupie podwy\u017cszonego ryzyka udar\u00f3w lub cierpi\u0105 na choroby uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Wyst\u0105pienie afazji wi\u0105\u017ce si\u0119 bezpo\u015brednio z lokalizacj\u0105 uszkodzenia m\u00f3zgu, a tak\u017ce z jego rozleg\u0142o\u015bci\u0105. Warto wiedzie\u0107, \u017ce problemy o tym pod\u0142o\u017cu mo\u017cna naby\u0107 w ka\u017cdym wieku, a ich intensywno\u015b\u0107 jest indywidualna i zale\u017cy od organizmu.<\/p>\n\n\n\n Czy mo\u017cna uchroni\u0107 si\u0119 przed afazj\u0105, kt\u00f3ra jest nast\u0119pstwem innych zdarze\u0144? Nie zawsze, jednak zdrowy tryb \u017cycia czy kontrolowanie ci\u015bnienia krwi mog\u0105 zmniejszy\u0107 ryzyko wyst\u0105pienia jej przyczyn.<\/p>\n\n\n\n Symptomy, jakie mo\u017cna zaobserwowa\u0107 u pacjenta z afazj\u0105, mog\u0105 by\u0107 mocno zr\u00f3\u017cnicowane w zale\u017cno\u015bci od indywidualnego przypadku \u2014 od typu i stopnia uszkodzenia m\u00f3zgu. <\/p>\n\n\n\n Najcz\u0119\u015bciej obserwuje si\u0119 m.in.:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Poszczeg\u00f3lne objawy mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 w r\u00f3\u017cnych kombinacjach<\/strong>, w zale\u017cno\u015bci od postaci afazji. Na ich podstawie dokonuje si\u0119 klasyfikacji zaburzenia mowy o typie afazji, a nast\u0119pnie planuje si\u0119 kolejne kroki post\u0119powania i strategi\u0119 leczenia.<\/p>\n\n\n <\/div>\n Leczenie afazji zale\u017cy od stopnia zaawansowania zaburzenia, jak r\u00f3wnie\u017c od tego, czy afazja ma charakter trwa\u0142y, czy przej\u015bciowy. Proces leczenia wymaga wsp\u00f3\u0142pracy wielu specjalist\u00f3w <\/strong>(neurolog\u00f3w<\/a>, logoped\u00f3w oraz psycholog\u00f3w<\/a>). Afazja mo\u017ce cofn\u0105\u0107 si\u0119 w wyniku odpowiedniej terapii, jednak nie zawsze jest to mo\u017cliwe. Rokowania zale\u017c\u0105 od rodzaju uszkodzenia m\u00f3zgu, wieku pacjenta oraz tempa wdro\u017cenia pierwszych dzia\u0142a\u0144.<\/p>\n\n\n\n W przypadku podejrzenia zaburze\u0144 w kierunku afazji istotna jest diagnoza neuropsychologiczna<\/strong>, kt\u00f3ra okre\u015bla, jakie elementy mowy s\u0105 nieprawid\u0142owe oraz w jakim stopniu pacjent utraci\u0142 swoje zdolno\u015bci j\u0119zykowe. W tym celu wykorzystuje si\u0119 testy<\/strong> oceniaj\u0105ce<\/strong> zdolno\u015b\u0107 m\u00f3wienia, rozumienia mowy, pisania oraz czytania<\/strong>. Analiza zdrowia pacjenta obejmuje r\u00f3wnie\u017c analiz\u0119 mowy spontanicznej, okre\u015blenie stopnia p\u0142ynno\u015bci wypowiedzi oraz zdolno\u015bci do powtarzania pojedynczych s\u0142\u00f3w i pe\u0142nych zda\u0144.<\/p>\n\n\n\n W procesie diagnozowania afazji wykorzystuje si\u0119 tak\u017ce badania<\/strong> obrazowe<\/strong> (tomografi\u0119 komputerow\u0105<\/a> lub rezonans magnetyczny<\/a>), kt\u00f3rych wyniki pozwalaj\u0105 specjalistom dok\u0142adnie wskaza\u0107 miejsce i rozleg\u0142o\u015b\u0107 uszkodzenia m\u00f3zgu. <\/p>\n\n\n\n Podstawowym elementem leczenia afazji jest regularna i odpowiednio dobrana terapia logopedyczna<\/strong>. Jej celem jest poprawa zdolno\u015bci j\u0119zykowych. W niekt\u00f3rych przypadkach afazja mo\u017ce cofn\u0105\u0107 si\u0119 samoistnie, szczeg\u00f3lnie je\u015bli zaburzenie by\u0142o wynikiem przemijaj\u0105cego ataku niedokrwiennego (TIA). W innych sytuacjach (kiedy na skutek uszkodzenia struktury uk\u0142adu m\u00f3zgowego u pacjenta dochodzi do powa\u017cnych zmian) terapia jest d\u0142ugotrwa\u0142a i wymaga regularnej pracy pacjenta, logopedy i specjalisty prowadz\u0105cego.<\/p>\n\n\n\n Pacjent z afazj\u0105 ma szans\u0119 na cz\u0119\u015bciowy lub pe\u0142ny powr\u00f3t do zdrowia<\/strong>, zale\u017cnie od rodzaju uszkodzenia oraz intensywno\u015bci leczenia. Ka\u017cda forma afazji bywa inna, jednak znacz\u0105cym czynnikiem rokowania jest szybkie wdro\u017cenie dobranego post\u0119powania oraz regularna terapia.<\/p>\n\n\n\n Afazja to powa\u017cne zaburzenie utrudniaj\u0105ce codzienn\u0105 komunikacj\u0119 i wp\u0142ywaj\u0105ce na jako\u015b\u0107 \u017cycia pacjent\u00f3w. Przyczyny tego stanu s\u0105 zr\u00f3\u017cnicowane \u2013 od udaru, przez choroby neurodegeneracyjne, a\u017c po ci\u0119\u017ckie urazy m\u00f3zgu.<\/p>\n\n\n\n Niezale\u017cnie od rodzaju afazji, wa\u017cne jest szybkie rozpoznanie i odpowiednie leczenie<\/strong>. W procesie powrotu do zdrowia niezwykle istotna jest wsp\u00f3\u0142praca z do\u015bwiadczonymi specjalistami. Profesjonalne wsparcie neurolog\u00f3w, logoped\u00f3w i psycholog\u00f3w pozwala pacjentom odzyska\u0107 umiej\u0119tno\u015bci j\u0119zykowe lub z\u0142agodzi\u0107 objawy. Terapia logopedyczna oraz dok\u0142adna diagnoza neuropsychologiczna to nieod\u0142\u0105czne elementy procesu leczenia. Im szybciej pacjent trafi pod opiek\u0119 specjalist\u00f3w, tym wi\u0119ksze s\u0105 szanse na popraw\u0119 jego zdolno\u015bci komunikacyjnych.<\/p>\n\n\n <\/div>\n \n
Czym jest afazja?<\/h2>\n\n\n\n
Afazja u dzieci<\/h3>\n\n\n\n
Afazja u doros\u0142ych<\/h3>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/widget-kobieta-700x600.webp\")
\r\n– specjalista do 5 dni roboczych;
\r\n– wizyty stacjonarne i online;<\/div>\n
\n Rodzaje afazji<\/h2>\n\n\n\n\n
Afazja ruchowa (Broca)<\/h3>\n\n\n\n
Afazja czuciowa (Wernickego)<\/h3>\n\n\n\n
Afazja mieszana (czuciowo-ruchowa)<\/h3>\n\n\n\n
Afazja ca\u0142kowita (globalna)<\/h3>\n\n\n\n
Afazja anomiczna<\/h3>\n\n\n\n
Afazja przewodzeniowa<\/h3>\n\n\n\n
![\"e-recepta\"](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/banner-erecepta.webp\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n <\/div>\n ![\"\"](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/widget-mezczyzna-700x600.webp\")
\r\n– specjalista do 5 dni roboczych;
\r\n– wizyty stacjonarne i online;<\/div>\n
\n Afazja \u2013 przyczyny<\/h2>\n\n\n\n\n
Objawy afazji<\/h2>\n\n\n\n
\n
![\"\"](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/widget-dziecko-700x600.webp\")
\r\n– specjalista do 5 dni roboczych;
\r\n– wizyty stacjonarne i online;<\/div>\n
\n Jak przebiega leczenie oraz jakie s\u0105 rokowania afazji?<\/h2>\n\n\n\n\n
Jak wygl\u0105da diagnoza afazji?<\/h3>\n\n\n\n
Terapia zaburze\u0144 afatycznych<\/h3>\n\n\n\n
Afazja \u2013 podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/senior-widget-700x600.webp\")