Z tego artyku\u0142u dowiesz si\u0119:<\/h3>\n\n\n\n\n- Czym jest r\u00f3\u017cyczka?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- R\u00f3\u017cyczka \u2014 przyczyny, drogi zaka\u017cenia<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Objawy r\u00f3\u017cyczki<\/a><\/li>\n\n\n\n
- R\u00f3\u017cyczka u dzieci i doros\u0142ych \u2013 r\u00f3\u017cnice<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Diagnostyka r\u00f3\u017cyczki<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Jakie s\u0105 sposoby leczenia r\u00f3\u017cyczki?<\/a><\/li>\n\n\n\n
- R\u00f3\u017cyczka \u2014 rokowania i powik\u0142ania<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Czym jest r\u00f3\u017cyczka?<\/h2>\n\n\n\n
R\u00f3\u017cyczka to choroba zaka\u017ana wyst\u0119puj\u0105ca wy\u0142\u0105cznie u cz\u0142owieka. Najcz\u0119\u015bciej na r\u00f3\u017cyczk\u0119 choruj\u0105 dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym oraz m\u0142odzi doro\u015bli. Schorzenie jest tak\u017ce nazywane odr\u0105 niemieck\u0105. <\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nJak cz\u0119sto wyst\u0119puje r\u00f3\u017cyczka?<\/h3>\n\n\n\n
W krajach, w kt\u00f3rych r\u00f3\u017cyczka jest chorob\u0105 endemiczn\u0105 (Polska tak\u017ce si\u0119 do nich zalicza), szacowana cz\u0119sto\u015b\u0107 wyst\u0119powania tej choroby wynosi 1,30:100 000. R\u00f3\u017cyczka nadal stanowi powa\u017cny problem zdrowia publicznego<\/strong>, w szczeg\u00f3lno\u015bci w pa\u0144stwach, w kt\u00f3rych nie wprowadzono rutynowych szczepie\u0144<\/a>.<\/p>\n\n\n <\/div>\n \n \n \n ![\"szczepienia](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/szczepienia.webp\")
Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Szczepienie<\/div>\n Szczepienie MMR przeciwko odrze, r\u00f3\u017cyczce i \u015bwince<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Choroby zaka\u017ane wieku dzieci\u0119cego bywaj\u0105 niebezpieczne tak\u017ce dla os\u00f3b doros\u0142ych. Wykonaj szczepienie ochronne, aby unikn\u0105\u0107 ci\u0119\u017ckich powik\u0142a\u0144.<\/div>\n
\n od 220 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nR\u00f3\u017cyczka \u2014 przyczyny, drogi zaka\u017cenia<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nR\u00f3\u017cyczka to choroba wirusowa wieku dzieci\u0119cego. <\/strong>Wywo\u0142uje j\u0105 otoczkowy, jednoniciowy wirus kwasu rybonukleinowego, nale\u017c\u0105cy do rodziny Togaviridae <\/em>i rodzaju Rubivirus<\/em>. Ryzyko zaka\u017cenia wirusem r\u00f3\u017cyczki jest zwi\u0119kszone u os\u00f3b: <\/p>\n\n\n\n\n- nara\u017conych na kontakt z chorymi; <\/li>\n\n\n\n
- niezaszczepionych;<\/li>\n\n\n\n
- podr\u00f3\u017cuj\u0105cych do obszar\u00f3w endemicznych choroby;<\/li>\n\n\n\n
- w wieku pomi\u0119dzy 6. a 15. miesi\u0105cem \u017cycia, kt\u00f3re nie zd\u0105\u017cy\u0142y jeszcze wytworzy\u0107 w\u0142asnych przeciwcia\u0142 przeciwko wirusom;<\/li>\n\n\n\n
- z niedoborami odporno\u015bci.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Jak mo\u017cna si\u0119 zarazi\u0107 r\u00f3\u017cyczk\u0105?<\/h3>\n\n\n\n
Do przej\u015bcia wirusa nale\u017c\u0105cego do rodzaju Rubivirus<\/em> z cz\u0142owieka na cz\u0142owieka mo\u017ce doj\u015b\u0107 poprzez: <\/p>\n\n\n\n\n- bezpo\u015bredni kontakt z chorym, drog\u0105 kropelkow\u0105; <\/li>\n\n\n\n
- kontakt z materia\u0142em zaka\u017anym, np. w wyniku dotykania przedmiot\u00f3w, kt\u00f3re zosta\u0142y zanieczyszczone wydzielinami chorego (np. ka\u0142em, krwi\u0105, moczem, \u015blin\u0105).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Chory na r\u00f3\u017cyczk\u0119 mo\u017ce zara\u017ca\u0107 zanim wyst\u0105pi\u0105 objawy, na 7 dni przed pojawieniem si\u0119 zmian sk\u00f3rnych. Mo\u017cliwe jest tak\u017ce przekazanie przez\u0142o\u017cyskowo, z matki na p\u0142\u00f3d. <\/strong>Ryzyko zale\u017cy od tego, po jakim czasie od zap\u0142odnienia dosz\u0142o do infekcji.<\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nKiedy jest najwi\u0119cej zachorowa\u0144 na r\u00f3\u017cyczk\u0119?<\/h3>\n\n\n\n
Szczyt zachorowa\u0144 na r\u00f3\u017cyczk\u0119 przypada na wiek przedszkolny i wczesnoszkolny, przy czym najwi\u0119cej przypadk\u00f3w jest zg\u0142aszanych wczesn\u0105 wiosn\u0105 oraz w okresie jesienno-zimowym. W klimacie umiarkowanym sporadyczne przypadki zachorowa\u0144 na odr\u0119 niemieck\u0105 zdarzaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce w pozosta\u0142ych miesi\u0105cach.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\nCo robi\u0107, aby unikn\u0105\u0107 zachorowania na r\u00f3\u017cyczk\u0119?<\/h3>\n\n\n\n
Ryzyko zachorowania na r\u00f3\u017cyczk\u0119 mo\u017cna obni\u017cy\u0107 poprzez:<\/p>\n\n\n\n
\n- szczeg\u00f3ln\u0105 dba\u0142o\u015b\u0107 o higien\u0119 i staranne mycia r\u0105k wod\u0105 oraz myd\u0142em; <\/li>\n\n\n\n
- unikanie kontaktu z chorymi oraz osobami, wobec kt\u00f3rych podejrzewa si\u0119 infekcj\u0119; <\/li>\n\n\n\n
- unikanie przebywania w zat\u0142oczonych miejscach, w szczeg\u00f3lno\u015bci podczas podr\u00f3\u017cy do region\u00f3w o podwy\u017cszonej cz\u0119sto\u015bci wyst\u0119powania choroby;<\/li>\n\n\n\n
- zaszczepienie si\u0119 przeciwko r\u00f3\u017cyczce<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Objawy r\u00f3\u017cyczki. Jak je rozpozna\u0107?<\/h2>\n\n\n\n
Nawet u po\u0142owy chorych r\u00f3\u017cyczka przebiega bezobjawowo<\/strong>, u pozosta\u0142ych os\u00f3b pierwsze objawy r\u00f3\u017cyczki s\u0105 ma\u0142o specyficzne i przypominaj\u0105 gryp\u0119<\/a>.<\/p>\n\n\n\nOkres wyl\u0119gania si\u0119 wirusa r\u00f3\u017cyczki trwa oko\u0142o 14\u201321 dni. W przebiegu choroby, zaraz po b\u00f3lach mi\u0119\u015bni i g\u0142owy, gor\u0105czce, powi\u0119kszeniu w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych<\/a> (zausznych, szyjnych i podpotylicznych) oraz z\u0142ym samopoczuciu, pojawia si\u0119 drobna, r\u00f3\u017cowa, plamisto-grudkowa wysypka.<\/strong> Pocz\u0105tkowo zmiany mo\u017cna dostrzec na twarzy i szyi, nast\u0119pnie rozprzestrzeniaj\u0105 si\u0119 na ca\u0142e cia\u0142o, aby zacz\u0105\u0107 samoistnie ust\u0119powa\u0107 po oko\u0142o 2-3 dniach. Wysypka jest niesw\u0119dz\u0105ca<\/strong>, ale mo\u017ce dochodzi\u0107 do \u0142uszczenia si\u0119 sk\u00f3ry.\u00a0<\/p>\n\n\n\nNajbardziej charakterystyczn\u0105 oznak\u0105 r\u00f3\u017cyczki jest bolesny obrz\u0119k w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych,<\/strong> kt\u00f3re poprzedza wysypk\u0119 i utrzymuje si\u0119 od 5 do 8 dni. Warto wiedzie\u0107, \u017ce u niekt\u00f3rych chorych wysypka nie pojawia si\u0119, a limfadenopatia jest jedynym widocznym objawem. <\/p>\n\n\n\n![\"e-recepta\"](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/banner-erecepta.webp\")
<\/a><\/figure><\/div>\n\n <\/div>\n \n \n \n ![\"konsultacja](\"https:\/\/polmed.pl\/zdrowie\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/pediatra-konsultacja.webp\")
Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Wizyta<\/div>\n Konsultacja pediatry<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Niepokoi Ci\u0119 stan zdrowia Twojego dziecka lub potrzebujesz porady rozwojowej? Um\u00f3w wizyt\u0119 u pediatry, aby zapewni\u0107 maluchowi profesjonaln\u0105 opiek\u0119 medyczn\u0105.<\/div>\n
\n od 170 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nR\u00f3\u017cyczka u dzieci i doros\u0142ych \u2013 r\u00f3\u017cnice<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nU dzieci r\u00f3\u017cyczka przebiega zwykle \u0142agodnie z objawami grypopodobnymi lub nie daj\u0105c \u017cadnych symptom\u00f3w. W przypadku r\u00f3\u017cyczki u os\u00f3b doros\u0142ych, w szczeg\u00f3lno\u015bci z os\u0142abion\u0105 odporno\u015bci\u0105, przebieg schorzenia mo\u017ce by\u0107 ci\u0119\u017cszy<\/strong>, w\u00f3wczas mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 niecharakterystyczne objawy, takie jak: <\/p>\n\n\n\n\n- b\u00f3l gard\u0142a; <\/li>\n\n\n\n
- nudno\u015bci;<\/li>\n\n\n\n
- os\u0142abienie;<\/li>\n\n\n\n
- silne b\u00f3le staw\u00f3w;<\/li>\n\n\n\n
- wysoka gor\u0105czka; <\/li>\n\n\n\n
- zapalenie spoj\u00f3wek<\/a>.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Najbardziej niebezpieczne s\u0105 jednak skutki r\u00f3\u017cyczki u kobiety w ci\u0105\u017cy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nR\u00f3\u017cyczka w ci\u0105\u017cy<\/h3>\n\n\n\n
Kobiety b\u0119d\u0105ce w ci\u0105\u017cy s\u0105 bardziej nara\u017cone na ci\u0119\u017cki przebieg infekcji, choroba stanowi bowiem powa\u017cne zagro\u017cenie dla zdrowia dziecka.<\/strong> Najwi\u0119ksze ryzyko rozwoju wad u p\u0142odu, si\u0119gaj\u0105ce nawet 90%, wyst\u0119puje, gdy do zaka\u017cenia r\u00f3\u017cyczk\u0105 dosz\u0142o przed 10. tygodniem ci\u0105\u017cy.<\/p>\n\n\n\nKobiety, kt\u00f3re planuj\u0105 macierzy\u0144stwo i nie zosta\u0142y zaszczepione albo nie pami\u0119taj\u0105, czy by\u0142a im podawana szczepionka na r\u00f3\u017cyczk\u0119, przed planowan\u0105 ci\u0105\u017c\u0105 powinny zbada\u0107 st\u0119\u017cenie przeciwcia\u0142 IgG w surowicy krwi. Je\u015bli wykryto brak odporno\u015bci, wskazane jest zaszczepienie si\u0119 przeciw r\u00f3\u017cyczce, najp\u00f3\u017aniej na miesi\u0105c przed planowanym pocz\u0119ciem. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nDiagnostyka r\u00f3\u017cyczki u doros\u0142ych i dzieci<\/h2>\n\n\n\n
R\u00f3\u017cyczka jest podejrzewana, gdy u pacjenta wyst\u0119puj\u0105 objawy kliniczne, takie jak: b\u00f3l staw\u00f3w<\/a>, gor\u0105czka, powi\u0119kszenie w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych oraz rumieniowa wysypka plamisto-grudkowa. W sytuacji zaobserwowania symptom\u00f3w nale\u017cy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza pierwszego kontaktu. Diagnoza kliniczna mo\u017ce by\u0107 jednak niepewna, poniewa\u017c objawy r\u00f3\u017cyczki mog\u0105 by\u0107 \u0142agodne i niespecyficzne. <\/strong><\/p>\n\n\n\nR\u00f3\u017cnicowanie obejmuje inne infekcje przebiegaj\u0105ce z plamisto-grudkow\u0105 wysypk\u0105, takie jak np.:<\/p>\n\n\n\n
\n- cytomegalia<\/a>,<\/li>\n\n\n\n
- mononukleoza<\/a> zaka\u017ana,<\/li>\n\n\n\n
- odra.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
R\u00f3\u017cyczk\u0119 nale\u017cy odr\u00f3\u017cni\u0107 tak\u017ce od schorze\u0144, takich jak: rumie\u0144 zaka\u017any, szkarlatyna<\/a> oraz zaka\u017cenie mykoplazm\u0105. Je\u015bli chodzi o choroby niezaka\u017ane, jako mo\u017cliw\u0105 przyczyn\u0119 objaw\u00f3w nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107: chorob\u0119 Kawasaki, kontaktowe zapalenie sk\u00f3ry oraz wysypk\u0119 polekow\u0105. <\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nJak lekarz stawia diagnoz\u0119?<\/h3>\n\n\n\n
Lekarz stawia diagnoz\u0119 r\u00f3\u017cyczki najcz\u0119\u015bciej na podstawie dok\u0142adnie zebranego wywiadu oraz po zbadaniu pacjenta. W przypadku kobiet ci\u0119\u017carnych i noworodk\u00f3w, a tak\u017ce, kiedy pojawi\u0142y si\u0119 w\u0105tpliwo\u015bci (np. gdy objawy s\u0105 nietypowe), rozpoznanie r\u00f3\u017cyczki wymaga dodatkowo wykonania bada\u0144 serologicznych <\/strong>potwierdzaj\u0105cych zara\u017cenie wirusem r\u00f3\u017cyczki. W takiej sytuacji zgodnie z zaleceniami Programu eliminacji odry i r\u00f3\u017cyczki WHO,<\/em><\/strong> pacjentowi zalecane jest wykonanie testu na obecno\u015b\u0107 przeciwcia\u0142 IgG oraz IgM swoistych dla r\u00f3\u017cyczki.<\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nJak czyta\u0107 wynik badania na r\u00f3\u017cyczk\u0119?<\/h3>\n\n\n\n
Badanie przeciw wirusowi r\u00f3\u017cyczki, wykonywane na podstawie niewielkiej pr\u00f3bki krwi, wydzieliny z nosa lub wymazu z gard\u0142a, mo\u017ce wykaza\u0107 brak lub obecno\u015b\u0107 w organizmie przeciwcia\u0142 swoistych dla r\u00f3\u017cyczki.<\/p>\n\n\n\n
\n- Analiza wykaza\u0142a brak przeciwcia\u0142 w klasie IgM, ale stwierdzono obecno\u015b\u0107 przeciwcia\u0142 w klasie Ig \u2014 to oznacza, \u017ce organizm chorowa\u0142 na r\u00f3\u017cyczk\u0119 w przesz\u0142o\u015bci lub naby\u0142 odporno\u015b\u0107 na r\u00f3\u017cyczk\u0119 na drodze szczepienia;<\/li>\n\n\n\n
- Potwierdzone wyst\u0119powanie przeciwcia\u0142 w klasie IgM \u015bwiadczy o aktualnie tocz\u0105cej si\u0119 chorobie;<\/li>\n\n\n\n
- W sytuacji, gdy w organizmie brak jest przeciwcia\u0142 IgG oraz IgM, organizm prawdopodobnie nie mia\u0142 kontaktu z wirusem r\u00f3\u017cyczki.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Wyniki badania na r\u00f3\u017cyczk\u0119 powinien zawsze interpretowa\u0107 lekarz. <\/strong><\/p>\n\n\n <\/div>\n \n \n \n Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Szczepienie<\/div>\n Szczepienie MMR przeciwko odrze, r\u00f3\u017cyczce i \u015bwince<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Choroby zaka\u017ane wieku dzieci\u0119cego bywaj\u0105 niebezpieczne tak\u017ce dla os\u00f3b doros\u0142ych. Wykonaj szczepienie ochronne, aby unikn\u0105\u0107 ci\u0119\u017ckich powik\u0142a\u0144.<\/div>\n
\n od 220 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nJakie s\u0105 sposoby leczenia r\u00f3\u017cyczki?<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nPo stwierdzeniu r\u00f3\u017cyczki post\u0119powanie skupia si\u0119 przede wszystkim na zarz\u0105dzaniu objawami<\/strong>, np. poprzez stosowanie lek\u00f3w przeciwgor\u0105czkowych oraz niesteroidowych lek\u00f3w przeciwzapalnych. Charakterystyczna dla tej choroby wysypka ust\u0119puje samoistnie.<\/p>\n\n\n\nJe\u015bli do zaka\u017cenia wirusem r\u00f3\u017cyczki dosz\u0142o u kobiety ci\u0119\u017carnej, nale\u017cy wdro\u017cy\u0107 leczenie dostosowane do wieku ci\u0105\u017cowego w momencie zaka\u017cenia. Mo\u017ce ono obejmowa\u0107 np.:<\/p>\n\n\n\n
\n- podanie immunoglobuliny domi\u0119\u015bniowo lub do\u017cylnie;<\/li>\n\n\n\n
- wdro\u017cenie terapii przeciwwirusowej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Leczenie r\u00f3\u017cyczki u dziecka z zespo\u0142em wrodzonej r\u00f3\u017cyczki wymaga multidyscyplinarnego post\u0119powania. <\/strong>Konieczna jest opieka pod okiem audiologa, okulisty<\/a>, kardiologa<\/a> oraz neurologa<\/a>, a tak\u017ce d\u0142ugoterminowa obserwacja pod k\u0105tem p\u00f3\u017aniejszych powik\u0142a\u0144 po r\u00f3\u017cyczce.<\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nSzczepionka przeciwko r\u00f3\u017cyczce<\/h3>\n\n\n\n
R\u00f3\u017cyczka jest chorob\u0105, kt\u00f3rej mo\u017cna skutecznie zapobiega\u0107. <\/strong>W Polsce w tym celu wszystkim dzieciom rutynowo podaje si\u0119 szczepionk\u0119 przeciw r\u00f3\u017cyczce, odrze<\/a> i \u015bwince, zawieraj\u0105c\u0105 \u017cywe, atenuowane drobnoustroje. Pierwsza dawka szczepienia na r\u00f3\u017cyczk\u0119 jest zalecana pomi\u0119dzy 13. a 15. miesi\u0105cem \u017cycia, natomiast druga (uzupe\u0142niaj\u0105ca) – w 6. albo 10. roku \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nCzy r\u00f3\u017cyczk\u0119 mo\u017cna wyleczy\u0107?<\/h3>\n\n\n\n
W standardowych przypadkach r\u00f3\u017cyczka jest mo\u017cliwa do wyleczenia, poniewa\u017c przebieg choroby jest zwykle \u0142agodny i samoograniczaj\u0105cy. Ca\u0142kowitego wyleczenia nie nale\u017cy si\u0119 jednak spodziewa\u0107 w przypadku r\u00f3\u017cyczki wrodzonej, <\/strong>poniewa\u017c powik\u0142ania mog\u0105 by\u0107 bardzo powa\u017cne i mie\u0107 przewlek\u0142y charakter.<\/p>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nCo robi\u0107 po zako\u0144czeniu leczenia?<\/h3>\n\n\n\n
Po zako\u0144czeniu leczenia zalecany jest odpoczynek, by organizm mia\u0142 czas na regeneracj\u0119 po chorobie. Przez kilka kolejnych dni nale\u017cy unika\u0107 wysi\u0142ku fizycznego, wskazane jest tak\u017ce monitorowanie ewentualnych powik\u0142a\u0144. Zaka\u017ano\u015b\u0107 utrzymuje si\u0119 do tygodnia po wysypce, <\/strong>dlatego w tym okresie wskazane jest nie tylko prawid\u0142owe rozpoznanie i leczenie, ale tak\u017ce unikanie kontaktu z kobietami w ci\u0105\u017cy.<\/strong><\/p>\n\n\n <\/div>\n \n \n \n Sprawd\u017a!<\/div>\n \n Szczepienie<\/div>\n Szczepienie MMR przeciwko odrze, r\u00f3\u017cyczce i \u015bwince<\/div>\n <\/div>\n <\/div>\n \n Choroby zaka\u017ane wieku dzieci\u0119cego bywaj\u0105 niebezpieczne tak\u017ce dla os\u00f3b doros\u0142ych. Wykonaj szczepienie ochronne, aby unikn\u0105\u0107 ci\u0119\u017ckich powik\u0142a\u0144.<\/div>\n
\n od 220 z\u0142<\/div>\n <\/div>\n <\/a>\n\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\nR\u00f3\u017cyczka \u2014 rokowania i powik\u0142ania<\/h2>\n\n\n\n\n\n \n \n\nZaka\u017cenie wirusem r\u00f3\u017cyczki w wieku przedszkolnym lub szkolnym ma zwykle dobre rokowania. Na ci\u0119\u017cszy przebieg nara\u017ceni s\u0105 doro\u015bli oraz osoby z os\u0142abion\u0105 odporno\u015bci\u0105, u kt\u00f3rych powik\u0142aniem choroby<\/strong> mo\u017ce by\u0107:<\/p>\n\n\n\n\n- zapalenie staw\u00f3w,<\/li>\n\n\n\n
- zapalenie spoj\u00f3wek,<\/li>\n\n\n\n
- zapalenie m\u00f3zgu (wyst\u0119puj\u0105ce znacznie rzadziej).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Mniej korzystne rokowania s\u0105 tak\u017ce u dzieci z zespo\u0142em wrodzonej r\u00f3\u017cyczki. W\u015br\u00f3d niebezpiecznych konsekwencji r\u00f3\u017cyczki dla noworodka<\/strong> wymienia si\u0119 najcz\u0119\u015bciej objawy dotycz\u0105ce o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego i narz\u0105d\u00f3w zmys\u0142\u00f3w, w tym m.in.: <\/p>\n\n\n\n\n- powa\u017cne wady wrodzone dotycz\u0105ce wzroku (\u015blepota) oraz s\u0142uchu (g\u0142uchota);<\/li>\n\n\n\n
- zaburzenia neurologiczne (padaczka, upo\u015bledzenie rozwoju umys\u0142owego).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Wrodzone zaka\u017cenie r\u00f3\u017cyczk\u0105 stanowi cz\u0119sto tak\u017ce przyczyn\u0119: <\/p>\n\n\n\n
\n- niskiej masy urodzeniowej;<\/li>\n\n\n\n
- op\u00f3\u017anionego rozwoju fizycznego;<\/li>\n\n\n\n
- poronienia;<\/li>\n\n\n\n
- skr\u00f3conej oczekiwanej d\u0142ugo\u015bci \u017cycia po narodzinach \u2014 \u015bmiertelno\u015b\u0107 dzieci z zespo\u0142em r\u00f3\u017cyczki wrodzonej jest wysoka i si\u0119ga nawet 15%;<\/li>\n\n\n\n
- \u015bmierci wewn\u0105trzmacicznej; <\/li>\n\n\n\n
- wad rozwojowych serca (nadci\u015bnienie, niewydolno\u015b\u0107 serca);<\/li>\n\n\n\n
- wewn\u0105trzmacicznego zahamowania wzrostu p\u0142odu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n
Podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n
R\u00f3\u017cyczka to wirusowa, zaka\u017ana choroba, kt\u00f3ra u dzieci zwykle przebiega \u0142agodnie i ma samoograniczaj\u0105cy si\u0119 przebieg. Mimo wszystko mo\u017ce mie\u0107 powa\u017cne konsekwencje w sytuacji, gdy zachoruje osoba doros\u0142a lub ta z os\u0142abionym uk\u0142adem odporno\u015bciowym. Bardzo niebezpieczne jest r\u00f3wnie\u017c zainfekowanie wirusem r\u00f3\u017cyczki kobiety w ci\u0105\u017cy.<\/p>\n\n\n\n
Jedyn\u0105 skuteczn\u0105 metod\u0105 zapobiegania r\u00f3\u017cyczce s\u0105 szczepienia profilaktyczne. W Polsce, w celu ochrony, stosuje si\u0119 szczepionk\u0119 skojarzon\u0105 MMR, zabezpieczaj\u0105c\u0105 nie tylko przed r\u00f3\u017cyczk\u0105, ale tak\u017ce przed odr\u0105 i \u015bwink\u0105. <\/strong><\/p>\n\n\n <\/div>\n \n \n
Czym jest r\u00f3\u017cyczka?<\/h2>\n\n\n\n
R\u00f3\u017cyczka to choroba zaka\u017ana wyst\u0119puj\u0105ca wy\u0142\u0105cznie u cz\u0142owieka. Najcz\u0119\u015bciej na r\u00f3\u017cyczk\u0119 choruj\u0105 dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym oraz m\u0142odzi doro\u015bli. Schorzenie jest tak\u017ce nazywane odr\u0105 niemieck\u0105. <\/p>\n\n\n\n
Jak cz\u0119sto wyst\u0119puje r\u00f3\u017cyczka?<\/h3>\n\n\n\n
W krajach, w kt\u00f3rych r\u00f3\u017cyczka jest chorob\u0105 endemiczn\u0105 (Polska tak\u017ce si\u0119 do nich zalicza), szacowana cz\u0119sto\u015b\u0107 wyst\u0119powania tej choroby wynosi 1,30:100 000. R\u00f3\u017cyczka nadal stanowi powa\u017cny problem zdrowia publicznego<\/strong>, w szczeg\u00f3lno\u015bci w pa\u0144stwach, w kt\u00f3rych nie wprowadzono rutynowych szczepie\u0144<\/a>.<\/p>\n\n\n <\/div>\n R\u00f3\u017cyczka to choroba wirusowa wieku dzieci\u0119cego. <\/strong>Wywo\u0142uje j\u0105 otoczkowy, jednoniciowy wirus kwasu rybonukleinowego, nale\u017c\u0105cy do rodziny Togaviridae <\/em>i rodzaju Rubivirus<\/em>. Ryzyko zaka\u017cenia wirusem r\u00f3\u017cyczki jest zwi\u0119kszone u os\u00f3b: <\/p>\n\n\n\n Do przej\u015bcia wirusa nale\u017c\u0105cego do rodzaju Rubivirus<\/em> z cz\u0142owieka na cz\u0142owieka mo\u017ce doj\u015b\u0107 poprzez: <\/p>\n\n\n\n Chory na r\u00f3\u017cyczk\u0119 mo\u017ce zara\u017ca\u0107 zanim wyst\u0105pi\u0105 objawy, na 7 dni przed pojawieniem si\u0119 zmian sk\u00f3rnych. Mo\u017cliwe jest tak\u017ce przekazanie przez\u0142o\u017cyskowo, z matki na p\u0142\u00f3d. <\/strong>Ryzyko zale\u017cy od tego, po jakim czasie od zap\u0142odnienia dosz\u0142o do infekcji.<\/p>\n\n\n\n Szczyt zachorowa\u0144 na r\u00f3\u017cyczk\u0119 przypada na wiek przedszkolny i wczesnoszkolny, przy czym najwi\u0119cej przypadk\u00f3w jest zg\u0142aszanych wczesn\u0105 wiosn\u0105 oraz w okresie jesienno-zimowym. W klimacie umiarkowanym sporadyczne przypadki zachorowa\u0144 na odr\u0119 niemieck\u0105 zdarzaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce w pozosta\u0142ych miesi\u0105cach.<\/p>\n\n\n\n Ryzyko zachorowania na r\u00f3\u017cyczk\u0119 mo\u017cna obni\u017cy\u0107 poprzez:<\/p>\n\n\n\n Nawet u po\u0142owy chorych r\u00f3\u017cyczka przebiega bezobjawowo<\/strong>, u pozosta\u0142ych os\u00f3b pierwsze objawy r\u00f3\u017cyczki s\u0105 ma\u0142o specyficzne i przypominaj\u0105 gryp\u0119<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Okres wyl\u0119gania si\u0119 wirusa r\u00f3\u017cyczki trwa oko\u0142o 14\u201321 dni. W przebiegu choroby, zaraz po b\u00f3lach mi\u0119\u015bni i g\u0142owy, gor\u0105czce, powi\u0119kszeniu w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych<\/a> (zausznych, szyjnych i podpotylicznych) oraz z\u0142ym samopoczuciu, pojawia si\u0119 drobna, r\u00f3\u017cowa, plamisto-grudkowa wysypka.<\/strong> Pocz\u0105tkowo zmiany mo\u017cna dostrzec na twarzy i szyi, nast\u0119pnie rozprzestrzeniaj\u0105 si\u0119 na ca\u0142e cia\u0142o, aby zacz\u0105\u0107 samoistnie ust\u0119powa\u0107 po oko\u0142o 2-3 dniach. Wysypka jest niesw\u0119dz\u0105ca<\/strong>, ale mo\u017ce dochodzi\u0107 do \u0142uszczenia si\u0119 sk\u00f3ry.\u00a0<\/p>\n\n\n\n Najbardziej charakterystyczn\u0105 oznak\u0105 r\u00f3\u017cyczki jest bolesny obrz\u0119k w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych,<\/strong> kt\u00f3re poprzedza wysypk\u0119 i utrzymuje si\u0119 od 5 do 8 dni. Warto wiedzie\u0107, \u017ce u niekt\u00f3rych chorych wysypka nie pojawia si\u0119, a limfadenopatia jest jedynym widocznym objawem. <\/p>\n\n\n U dzieci r\u00f3\u017cyczka przebiega zwykle \u0142agodnie z objawami grypopodobnymi lub nie daj\u0105c \u017cadnych symptom\u00f3w. W przypadku r\u00f3\u017cyczki u os\u00f3b doros\u0142ych, w szczeg\u00f3lno\u015bci z os\u0142abion\u0105 odporno\u015bci\u0105, przebieg schorzenia mo\u017ce by\u0107 ci\u0119\u017cszy<\/strong>, w\u00f3wczas mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 niecharakterystyczne objawy, takie jak: <\/p>\n\n\n\n Najbardziej niebezpieczne s\u0105 jednak skutki r\u00f3\u017cyczki u kobiety w ci\u0105\u017cy.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kobiety b\u0119d\u0105ce w ci\u0105\u017cy s\u0105 bardziej nara\u017cone na ci\u0119\u017cki przebieg infekcji, choroba stanowi bowiem powa\u017cne zagro\u017cenie dla zdrowia dziecka.<\/strong> Najwi\u0119ksze ryzyko rozwoju wad u p\u0142odu, si\u0119gaj\u0105ce nawet 90%, wyst\u0119puje, gdy do zaka\u017cenia r\u00f3\u017cyczk\u0105 dosz\u0142o przed 10. tygodniem ci\u0105\u017cy.<\/p>\n\n\n\n Kobiety, kt\u00f3re planuj\u0105 macierzy\u0144stwo i nie zosta\u0142y zaszczepione albo nie pami\u0119taj\u0105, czy by\u0142a im podawana szczepionka na r\u00f3\u017cyczk\u0119, przed planowan\u0105 ci\u0105\u017c\u0105 powinny zbada\u0107 st\u0119\u017cenie przeciwcia\u0142 IgG w surowicy krwi. Je\u015bli wykryto brak odporno\u015bci, wskazane jest zaszczepienie si\u0119 przeciw r\u00f3\u017cyczce, najp\u00f3\u017aniej na miesi\u0105c przed planowanym pocz\u0119ciem. <\/strong><\/p>\n\n\n\n R\u00f3\u017cyczka jest podejrzewana, gdy u pacjenta wyst\u0119puj\u0105 objawy kliniczne, takie jak: b\u00f3l staw\u00f3w<\/a>, gor\u0105czka, powi\u0119kszenie w\u0119z\u0142\u00f3w ch\u0142onnych oraz rumieniowa wysypka plamisto-grudkowa. W sytuacji zaobserwowania symptom\u00f3w nale\u017cy zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza pierwszego kontaktu. Diagnoza kliniczna mo\u017ce by\u0107 jednak niepewna, poniewa\u017c objawy r\u00f3\u017cyczki mog\u0105 by\u0107 \u0142agodne i niespecyficzne. <\/strong><\/p>\n\n\n\n R\u00f3\u017cnicowanie obejmuje inne infekcje przebiegaj\u0105ce z plamisto-grudkow\u0105 wysypk\u0105, takie jak np.:<\/p>\n\n\n\n R\u00f3\u017cyczk\u0119 nale\u017cy odr\u00f3\u017cni\u0107 tak\u017ce od schorze\u0144, takich jak: rumie\u0144 zaka\u017any, szkarlatyna<\/a> oraz zaka\u017cenie mykoplazm\u0105. Je\u015bli chodzi o choroby niezaka\u017ane, jako mo\u017cliw\u0105 przyczyn\u0119 objaw\u00f3w nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107: chorob\u0119 Kawasaki, kontaktowe zapalenie sk\u00f3ry oraz wysypk\u0119 polekow\u0105. <\/p>\n\n\n\n Lekarz stawia diagnoz\u0119 r\u00f3\u017cyczki najcz\u0119\u015bciej na podstawie dok\u0142adnie zebranego wywiadu oraz po zbadaniu pacjenta. W przypadku kobiet ci\u0119\u017carnych i noworodk\u00f3w, a tak\u017ce, kiedy pojawi\u0142y si\u0119 w\u0105tpliwo\u015bci (np. gdy objawy s\u0105 nietypowe), rozpoznanie r\u00f3\u017cyczki wymaga dodatkowo wykonania bada\u0144 serologicznych <\/strong>potwierdzaj\u0105cych zara\u017cenie wirusem r\u00f3\u017cyczki. W takiej sytuacji zgodnie z zaleceniami Programu eliminacji odry i r\u00f3\u017cyczki WHO,<\/em><\/strong> pacjentowi zalecane jest wykonanie testu na obecno\u015b\u0107 przeciwcia\u0142 IgG oraz IgM swoistych dla r\u00f3\u017cyczki.<\/p>\n\n\n\n Badanie przeciw wirusowi r\u00f3\u017cyczki, wykonywane na podstawie niewielkiej pr\u00f3bki krwi, wydzieliny z nosa lub wymazu z gard\u0142a, mo\u017ce wykaza\u0107 brak lub obecno\u015b\u0107 w organizmie przeciwcia\u0142 swoistych dla r\u00f3\u017cyczki.<\/p>\n\n\n\n Wyniki badania na r\u00f3\u017cyczk\u0119 powinien zawsze interpretowa\u0107 lekarz. <\/strong><\/p>\n\n\n <\/div>\n Po stwierdzeniu r\u00f3\u017cyczki post\u0119powanie skupia si\u0119 przede wszystkim na zarz\u0105dzaniu objawami<\/strong>, np. poprzez stosowanie lek\u00f3w przeciwgor\u0105czkowych oraz niesteroidowych lek\u00f3w przeciwzapalnych. Charakterystyczna dla tej choroby wysypka ust\u0119puje samoistnie.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli do zaka\u017cenia wirusem r\u00f3\u017cyczki dosz\u0142o u kobiety ci\u0119\u017carnej, nale\u017cy wdro\u017cy\u0107 leczenie dostosowane do wieku ci\u0105\u017cowego w momencie zaka\u017cenia. Mo\u017ce ono obejmowa\u0107 np.:<\/p>\n\n\n\n Leczenie r\u00f3\u017cyczki u dziecka z zespo\u0142em wrodzonej r\u00f3\u017cyczki wymaga multidyscyplinarnego post\u0119powania. <\/strong>Konieczna jest opieka pod okiem audiologa, okulisty<\/a>, kardiologa<\/a> oraz neurologa<\/a>, a tak\u017ce d\u0142ugoterminowa obserwacja pod k\u0105tem p\u00f3\u017aniejszych powik\u0142a\u0144 po r\u00f3\u017cyczce.<\/p>\n\n\n\n R\u00f3\u017cyczka jest chorob\u0105, kt\u00f3rej mo\u017cna skutecznie zapobiega\u0107. <\/strong>W Polsce w tym celu wszystkim dzieciom rutynowo podaje si\u0119 szczepionk\u0119 przeciw r\u00f3\u017cyczce, odrze<\/a> i \u015bwince, zawieraj\u0105c\u0105 \u017cywe, atenuowane drobnoustroje. Pierwsza dawka szczepienia na r\u00f3\u017cyczk\u0119 jest zalecana pomi\u0119dzy 13. a 15. miesi\u0105cem \u017cycia, natomiast druga (uzupe\u0142niaj\u0105ca) – w 6. albo 10. roku \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n W standardowych przypadkach r\u00f3\u017cyczka jest mo\u017cliwa do wyleczenia, poniewa\u017c przebieg choroby jest zwykle \u0142agodny i samoograniczaj\u0105cy. Ca\u0142kowitego wyleczenia nie nale\u017cy si\u0119 jednak spodziewa\u0107 w przypadku r\u00f3\u017cyczki wrodzonej, <\/strong>poniewa\u017c powik\u0142ania mog\u0105 by\u0107 bardzo powa\u017cne i mie\u0107 przewlek\u0142y charakter.<\/p>\n\n\n\n Po zako\u0144czeniu leczenia zalecany jest odpoczynek, by organizm mia\u0142 czas na regeneracj\u0119 po chorobie. Przez kilka kolejnych dni nale\u017cy unika\u0107 wysi\u0142ku fizycznego, wskazane jest tak\u017ce monitorowanie ewentualnych powik\u0142a\u0144. Zaka\u017ano\u015b\u0107 utrzymuje si\u0119 do tygodnia po wysypce, <\/strong>dlatego w tym okresie wskazane jest nie tylko prawid\u0142owe rozpoznanie i leczenie, ale tak\u017ce unikanie kontaktu z kobietami w ci\u0105\u017cy.<\/strong><\/p>\n\n\n <\/div>\n Zaka\u017cenie wirusem r\u00f3\u017cyczki w wieku przedszkolnym lub szkolnym ma zwykle dobre rokowania. Na ci\u0119\u017cszy przebieg nara\u017ceni s\u0105 doro\u015bli oraz osoby z os\u0142abion\u0105 odporno\u015bci\u0105, u kt\u00f3rych powik\u0142aniem choroby<\/strong> mo\u017ce by\u0107:<\/p>\n\n\n\n Mniej korzystne rokowania s\u0105 tak\u017ce u dzieci z zespo\u0142em wrodzonej r\u00f3\u017cyczki. W\u015br\u00f3d niebezpiecznych konsekwencji r\u00f3\u017cyczki dla noworodka<\/strong> wymienia si\u0119 najcz\u0119\u015bciej objawy dotycz\u0105ce o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego i narz\u0105d\u00f3w zmys\u0142\u00f3w, w tym m.in.: <\/p>\n\n\n\n Wrodzone zaka\u017cenie r\u00f3\u017cyczk\u0105 stanowi cz\u0119sto tak\u017ce przyczyn\u0119: <\/p>\n\n\n\n R\u00f3\u017cyczka to wirusowa, zaka\u017ana choroba, kt\u00f3ra u dzieci zwykle przebiega \u0142agodnie i ma samoograniczaj\u0105cy si\u0119 przebieg. Mimo wszystko mo\u017ce mie\u0107 powa\u017cne konsekwencje w sytuacji, gdy zachoruje osoba doros\u0142a lub ta z os\u0142abionym uk\u0142adem odporno\u015bciowym. Bardzo niebezpieczne jest r\u00f3wnie\u017c zainfekowanie wirusem r\u00f3\u017cyczki kobiety w ci\u0105\u017cy.<\/p>\n\n\n\n Jedyn\u0105 skuteczn\u0105 metod\u0105 zapobiegania r\u00f3\u017cyczce s\u0105 szczepienia profilaktyczne. W Polsce, w celu ochrony, stosuje si\u0119 szczepionk\u0119 skojarzon\u0105 MMR, zabezpieczaj\u0105c\u0105 nie tylko przed r\u00f3\u017cyczk\u0105, ale tak\u017ce przed odr\u0105 i \u015bwink\u0105. <\/strong><\/p>\n\n\n <\/div>\n
\n R\u00f3\u017cyczka \u2014 przyczyny, drogi zaka\u017cenia<\/h2>\n\n\n\n\n
\n
Jak mo\u017cna si\u0119 zarazi\u0107 r\u00f3\u017cyczk\u0105?<\/h3>\n\n\n\n
\n
Kiedy jest najwi\u0119cej zachorowa\u0144 na r\u00f3\u017cyczk\u0119?<\/h3>\n\n\n\n
Co robi\u0107, aby unikn\u0105\u0107 zachorowania na r\u00f3\u017cyczk\u0119?<\/h3>\n\n\n\n
\n
Objawy r\u00f3\u017cyczki. Jak je rozpozna\u0107?<\/h2>\n\n\n\n
<\/a><\/figure><\/div>\n\n <\/div>\n
\n R\u00f3\u017cyczka u dzieci i doros\u0142ych \u2013 r\u00f3\u017cnice<\/h2>\n\n\n\n\n
\n
R\u00f3\u017cyczka w ci\u0105\u017cy<\/h3>\n\n\n\n
Diagnostyka r\u00f3\u017cyczki u doros\u0142ych i dzieci<\/h2>\n\n\n\n
\n
Jak lekarz stawia diagnoz\u0119?<\/h3>\n\n\n\n
Jak czyta\u0107 wynik badania na r\u00f3\u017cyczk\u0119?<\/h3>\n\n\n\n
\n
\n Jakie s\u0105 sposoby leczenia r\u00f3\u017cyczki?<\/h2>\n\n\n\n\n
\n
Szczepionka przeciwko r\u00f3\u017cyczce<\/h3>\n\n\n\n
Czy r\u00f3\u017cyczk\u0119 mo\u017cna wyleczy\u0107?<\/h3>\n\n\n\n
Co robi\u0107 po zako\u0144czeniu leczenia?<\/h3>\n\n\n\n
\n R\u00f3\u017cyczka \u2014 rokowania i powik\u0142ania<\/h2>\n\n\n\n\n
\n
\n
\n
Podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n