Pierwsza pomoc w nagłej sytuacji – czy wiesz jak się zachować i co możesz zrobić?

Powrót

W nagłych wypadkach udzielenie pierwszej pomocy staje się koniecznością. Bez względu na to, czy mówimy o zranieniu, złamaniu, omdleniu, czy oparzeniu przede wszystkim powinno się zachować spokój. Panika tylko utrudni działanie, a jednocześnie może spowodować jeszcze większy stres u poszkodowanego, jeżeli będzie przytomny. Co należy zrobić, zanim skontaktuje się z lekarzem albo wezwie pogotowie ratunkowe?

Pierwsza pomoc przedmedyczna to zespół czynności, które wykonuje się w razie wypadku, urazu albo nagłego ataku choroby. Celem działań jest ochrona zdrowia i życia poszkodowanego, a także zmniejszenie ryzyka powstania niekorzystnych następstw zdarzenia do czasu kontaktu z lekarzem lub przybycia pogotowia ratunkowego.

Pierwszą pomoc dzieli się na opisaną powyżej nazywaną przedmedyczną – czynności podejmują świadkowie zdarzenia, kwalifikowaną – działania przeprowadzają ratownicy (osoby po kursie kwalifikowanej pierwszej pomocy i zdanym egzaminie państwowym) dysponujący niezbędnym sprzętem oraz medyczne czynności ratunkowe – wykonywane przez ratownika medycznego, pielęgniarkę lub lekarza w trakcie interwencji pogotowia ratunkowego albo po przewiezieniu na Szpitalny Oddział Ratunkowy (SOR).

Stłuczenia, zranienia

W przypadku gdy poszkodowany doznał stłuczenia, przede wszystkim powinno się jak najszybciej przyłożyć na stłuczone miejsce zimny okład. Jeżeli uraz dotyczy kończyny, należy ją unieruchomić w pozycji, w której osoba z urazem odczuwa najmniejszy ból. Przy bardzo silnym bólu można podać leki przeciwbólowe i rozważyć kontakt z lekarzem w celu zweryfikowania, że rzeczywiście doszło wyłącznie do stłuczenia.

Jeśli poszkodowany został zraniony, postępowanie w ramach pierwszej pomocy zależy od tego, czy w ranie tkwi przedmiot będący przyczyną urazu, czy nie i jak jest duży. Dużych i ostrych elementów np. noży lub nożyczek nie należy usuwać z rany, a jedynie unieruchomić do czasu przyjazdu pogotowia ratunkowego albo dotarcia na SOR. Niewielkie elementy np. kawałki szkła i zanieczyszczenia można oczyścić od razu. Gdy dysponuje się środkami dezynfekującymi, warto zastosować je na ranę przed założeniem opatrunku. Jeżeli nie, można ją przemyć czystą wodą. W przypadku ryzyka zakażenia tężcem, konieczny będzie kontakt z lekarzem i wdrożenie profilaktyki przeciwtężcowej.

Krwotoki

Gdy u poszkodowanego doszło do krwotoku z rany, należy najpierw zabezpieczyć ją jałowym opatrunkiem, a następnie zastosować miejscowy ucisk. Jeśli ma się do czynienia z krwotokiem z kończyny, trzeba unieść ją powyżej tułowia.

O krwotokach mówi się również w przypadku krwawień z nosa. Kiedy poszkodowany silnie krwawi z nosa powinno się posadzić go z głową lekko pochyloną do przodu, zalecić oddychanie ustami, zastosować zimny okład na kark i czoło oraz ucisnąć krwawiące nozdrze chusteczką lub gazikiem przez około 10 minut. Gdy objawy nie ustępują mimo zastosowanych czynności, poszkodowany zaczyna mieć zaburzenia świadomości albo doszło do urazu głowy lub szyi, niezbędne będzie wezwanie pogotowia ratunkowego.

Zwichnięcia i złamania

Jeżeli doszło do zwichnięcia stawu, na staw po urazie trzeba szybko przyłożyć zimny okład i unieruchomić go w pozycji, która jest maksymalnie komfortowa dla poszkodowanego. Można również podać środki przeciwbólowe i skontaktować się z lekarzem.

W przypadku złamania konieczne jest unieruchomienie kończyny – rękę podwiesza się na chuście, szaliku lub bandażu, nogę stabilizuje na desce, innym twardym elemencie albo przymocowuje ją do zdrowej nogi. Gdy doszło do złamania otwartego, konieczne jest opatrzenie rany. Należy to zrobić delikatnie, a następnie zadzwonić pod numer alarmowy 112 lub bezpośrednio na 999.

Omdlenia

Co powinno się zrobić, jeżeli zauważy się osobę, która zasłabła albo omdlała? Poszkodowanego przy zasłabnięciu trzeba ułożyć na wznak z nogami uniesionymi ponad poziom tułowia albo posadzić z łokciami opartymi o uda i pochyloną głową. Bardzo ważny jest dostęp do świeżego powietrza, dlatego należy otworzyć najbliższe okna lub drzwi.

W przypadku omdlenia należy najpierw skontrolować, czy poszkodowany oddycha. Jeżeli oddycha, powinno się zapewnić dostęp do świeżego powietrza i ułożyć go w pozycji bezpiecznej. Jeśli nie, trzeba rozpocząć resuscytację i wezwać pogotowie ratunkowe.

Oparzenia

Gdy doszło do oparzenia, podstawą jest schłodzenie miejsca oparzonego czystą wodą przez 10 do 15 minut. W przypadku rozległych oparzeń zaleca się chłodzenie mokrymi prześcieradłami lub ręcznikami przez 2 minuty. W miarę możliwości należy ściągnąć ubranie zalane wrzątkiem, ugasić płonące, stosując w tym celu elementy z naturalnych materiałów np. bawełnianą koszulkę i usunąć resztki odzieży, omijając okolice rany, jeżeli ubranie się w nią wtopiło. Poszkodowanemu jak najszybciej trzeba również ściągnąć buty i biżuterię, ponieważ w wyniku urazu dochodzi do obrzęku tkanek. Duże oparzenia wymagają szybkiego wezwania pogotowia ratunkowego.


Dodano: 20/07/2022
Autor
POLMED Zdrowie
POLMED Zdrowie
Najpopularniejsze artykuły w kategorii Profilaktyka
04/06/2021
Koronawirus, Profilaktyka, Choroby
Szczepionka przeciw COVID-19 – charakterystyka i rodzaje szczepionek

15/02/2021
Profilaktyka, Choroby
Mroczki przed oczami – czym są i o czym świadczą?

19/03/2020
Aktualności, Profilaktyka, Badania
Dekalog Bezpieczeństwa w Centrach Medycznych POLMED

Zapoznaj się z nasza ofertą
badanie
Badania laboratoryjne dla kobiet
Dbaj nie tylko o innych - czas na Ciebie.

od 79 zł
badanie
Badania laboratoryjne dla mężczyzn
Sprawdź czy wszystko gra i żyj jak chcesz!

od 79 zł
badanie
Badania laboratoryjne dla seniorów
Regularne badania profilaktyczne pozwalają monitorować stan naszego zdrowia, a w razie potrzeby szybko reagować na zagrożenia.

od 70 zł
Więcej usług
Potrzebujesz pomocy?
Skontaktuj się z naszymi konsultantami.
Zapytaj o ofertę
Kup wizytę
Portal Pacjenta Portal Pracodawcy Platforma Medycyny Pracy Panel Agentów Ubezpieczeniowych Partner medyczny
Mam konto
Zaloguj się
Nie mam konta
Zarejestruj się