Tomografia komputerowa (TK)

Badania diagnostyczne
O badaniu Zakres badania Przed badaniem Przebieg Ważne dokumenty Umów online
TK

O badaniu

Tomografia komputerowa jest metodą diagnostyki, w której za pomocą promieni rentgenowskich uzyskuje się wielowarstwowe przekrojowe obrazy ciała. Z uwagi na niezwykle wszechstronny zakres zastosowań, tomografia komputerowa stała się podstawową metodą obrazowania we wszystkich specjalnościach medycyny. Diagnostykę tomograficzną stosuje się m.in. przy rozpoznawaniu urazów, w badaniach głowy, klatki piersiowej i jamy brzusznej (do obrazowania narządów wewnętrznych, w tym wątroby, trzustki, nerek), w wykrywaniu zmian nowotworowych oraz krwawień i zatorów. Wykonuje się także wirtualną kolonoskopię i bronchoskopię. Tomografia komputerowa służy także do nieinwazyjnego badania naczyń wieńcowych zastępującego klasyczną koronarografię, a także innych badań angiograficznych.

 

Tomografia komputerowa jest badaniem bezbolesnym, nieinwazyjnym i krótkotrwałym. W zależności od badanego narządu trwa od kilku sekund do paru minut.

 

Przy badaniu często jest podawany kontrast. Powoduje on silniejsze zróżnicowanie pomiędzy poszczególnymi narządami, a także między tkankami zdrowymi i chorymi. W niektórych badaniach stosowany jest standardowo, w innych radiolog po ocenie TK bez kontrastu, zaleca uzupełnienie badania o fazy ze wzmocnieniem kontrastowym. Podanie kontrastu jest niezbędne przy badaniu tętnic i żył. Pozwala wykryć i ocenić tętniaki, uwidocznić niedrożność lub zwężenia naczyń (np. tętnic wieńcowych), rozpoznać zatorowość płucną. Kontrast oparty jest na cząsteczce jodu. Jeśli jesteśmy uczuleni na jod, badanie z kontrastem jest przeciwwskazane. Wzmożona ostrożność powinna być zachowywana u osób, u których z różnych powodów wystąpiły wcześniej reakcje alergiczne, a także u chorujących na niewydolność nerek i u osób z cukrzycą przyjmujących metforminę. Na badanie z kontrastem trzeba przynieść aktualne oznaczenie stężenia kreatyniny we krwi (parametr wydolności nerek). Kontrast jest usuwany z organizmu przede wszystkim przez nerki, dlatego musi być wiadomo, czy w przypadku danego pacjenta pracują one wystarczająco sprawnie.

 

Godfrey Hounsfield i Allan MacLeod Cormack otrzymali w 1979 Nagrodę Nobla za wynalezienie i budowę tomografu komputerowego

 

Do wykonania badania za pomocą tomografu komputerowego zawsze wymagane jest skierowanie. W ramach NFZ wymagane jest skierowanie lub e-skierowanie od lekarza z Poradni Specjalistycznej, która ma aktualną umowę z NFZ.

 

Na badanie prywatne, skierowanie lub e-skierowanie może wydać dowolny lekarz.

 

WAŻNE INFORMACJE

 

  • Badanie Tomografii komputerowej jest przeciwwskazane w ciąży (poza wskazaniami życiowymi o których decyduje lekarza)
  • Niewydolność nerek i choroby tarczycy mogą stanowić przeciwwskazanie do dożylnego podania środka kontrastowego. Jeżeli występują one u chorego, prosimy o określenie przez lekarza kierującego, czy można pacjentowi podać dożylnie jodowy środek kontrastowy.
  • Ze względu na wskazania medyczne w niektórych badaniach wymagane jest dożylne podanie tzw. jodowych środków kontrastowych, pacjent ma prawo nie wyrazić zgody na podanie środka kontrastowego, jednak w takich przypadkach wartość diagnostyczna badania może być znacznie ograniczona,
  • Jeśli pacjent przyjmuje na stałe leki, w dniu badania powinien przyjąć je zgodnie z zaleceniami lekarza prowadzącego
  • Pacjenci chorujący na cukrzycę leczeni Metforminą powinni odstawić leki na 48 godzin przed badaniem i 12 godzin po badaniu, pozostałe leki przyjmują normalnie
  • Pacjenci z rozpoznanymi i leczonymi chorobami nerek mogą być badani w TK z podaniem jodowego środka kontrastowego, jednak każdorazowo decyzja jest podejmowana przez lekarza radiologa nadzorującego badanie w stosunku do danego pacjenta, w oparciu o jego stan zdrowia, wskazania diagnostyczne i wyniki badań laboratoryjnych, m.in. poziomu kreatyniny (i GFR –współczynnik przesączania kłębuszkowego). W niektórych przypadkach wymagana jest dodatkowo konsultacja nefrologa, sporadycznie ze względu na przesłanki medyczne radiolog może zdecydować o braku możliwości podania jodowego środka cieniującego i wykonaniu badania TK bez wzmocnienia kontrastowego, o fakcie tym każdorazowo jest informowany pacjent
  • Pacjenci z rozpoznanymi chorobami tarczycy powinni być badani w TK z podaniem jodowego środka kontrastowego w przypadku prawidłowych parametrów TSH i fT4, ponadto powinni dostarczyć aktualne wyniki tych badań. Pacjenci z nadczynnością lub niedoczynnością tarczycy mogą być poddani badaniu TK z podaniem kontrastu jodowego tylko przy prawidłowym poziomie TSH i fT4. W niektórych przypadkach wymagana jest dodatkowo konsultacja endokrynologa o braku przeciwwskazań do podania jodowego środka kontrastowego.
  • Pacjent musi być na czczo 6 godzin przed badaniem (bez posiłków, można pić wodę niegazowaną)
  • Nie należy wykonywać badania TK jamy brzusznej i miednicy małej w ciągu 6-7 dni od badania RTG z podaniem barytu (artefakty w badaniu TK). Kolejne badanie z kontrastem można wykonać po 7 dniach od wykonania pierwszego z powtórzeniem wyniku kreatyniny
  • Czas badania TK wynosi 5-20 minut i wymagane jest bezwzględne leżenie bez ruchu przez pacjenta.

Zakres badania

  • TK głowy
  • TK przysadki mózgowej
  • TK oczodołów
  • TK twarzoczaszki
  • TK zatok
  • TK piramid kości skroniowych
  • TK pogranicza czaszkowo-szyjnego
  • TK szyi
  • TK kręgosłupa szyjnego
  • TK kręgosłupa piersiowego
  • TK kręgosłupa lędźwiowego
  • TK klatki piersiowej
  • TK HRCT
  • TK jamy brzusznej
  • TK jamy brzusznej i miednicy małej
  • TK wątroby wielofazowe
  • TK trzustki wielofaziwe
  • TK nadnerczy wielofazowe
  • TK nerek wielofazowe
  • TK miednicy
  • TK stawów krzyżowo-biodrowych
  • TK kości i stawów: bark, staw łokciowy, nadgarstek, staw kolanowy, stopa
  • Angio TK tętnic mózgowych
  • Angio TK tętnic szyjnych
  • Angio TK tętnic piersiowych
  • Angio TK tętnic płucnych
  • Angio TK aorty brzusznej
  • Angio TK tętnic nerkowych
  • Angio TK tętnic biodrowych
  • Angio TK kończyn

Uwaga: Zakres dostępnych badań może się różnić w wybranych lokalizacjach.

Przed badaniem

Przed przystąpieniem do badania prosimy zastosować się do poniższych wytycznych, pomogą one sprawnie przeprowadzić badanie i uzyskać właściwy wynik.

Posiłek

Na 6 godzin przed planowanym badaniem należy pozostać na czczo, oraz należy wypić wodą niegazowana (około 1 – 1,5 litra wody na 1-2 godziny przed badaniem).

 

Po wykonanym badaniu z kontrastem należy w ciągu 12 godzin wypić około 1,5 litrów płynu

Ubranie

Na badanie prosimy ubrać wygodne, luźne ubranie bez metalowych dodatków (guzików, spinek, broszek).

Dokumenty

Prosimy o posiadanie następujących dokumentów:

 

  • Dokument tożsamości lub inny dokument ze zdjęciem
  • Skierowanie na badanie jest obowiązkowe
  • W przypadku badania z kontrastem: aktualny wynik poziomu kreatyniny we krwi, filtracji kłębuszkowej (GFR), a w przypadku chorób tarczycy również wynik TSH i fT4
  • Wyniki wcześniejszych badań okolicy, którą będziemy badać (zdjęcia RTG, płyty TK bądź MRI, opisy poprzednich badań, jeśli Państwo je posiadają)
  • Jeśli w przeszłość pacjent miał wykonywaną operację na badanej okolicy bądź w jej obrębie – prosimy o przyniesienie wypisu ze szpitala.

Osoby używające okularów korekcyjnych prosimy o ich zabranie w celu ułatwienia wypełniania dokumentów.

Na każde badanie tomografem komputerowym z kontrastem należy zgłosić się 30 minut wcześniej. Na badanie bez kontrastu, 15 minut przed wyznaczoną godziną.

Przebieg badania

Poniżej opisany jest przebieg badania.

Pamiętaj, aby zastosować się do wytycznych odnośnie przygotowania przed badaniem.

 

1. Rejestracja

 

Po wcześniejszym umówieniu się na wizytę należy zgłosić się na badanie od 15 do 30 minut przed ustaloną godziną.

Zostaną Państwo poproszeni o:

  • skierowanie na badanie – obowiązkowe
  • okazanie dowodu osobistego lub innego dokumentu ze zdjęciem
  • wypełnienie ankiety odnośnie badania (dostępna w sekcji „ważne dokumenty„) Przedłożenia poprzednich wyników badań badanej okolicy ciała- jeśli były wykonywane
  • W przypadku badań z kontrastem o aktualny wynik poziomu kreatyniny we krwi, filtracji kłębuszkowej (GFR), a w przypadku chorób tarczycy również wynik TSH i fT4\

Uwaga!

! W przypadku dzieci, rodzice lub prawni opiekunowie muszą wyrazić zgodę na badanie i uczestniczyć w badaniu.

! Osoby używające okularów korekcyjnych prosimy o ich zabranie w celu ułatwienia wypełniania dokumentów.

 

2. Pokój przygotowawczy

 

Niektóre badania tomografii komputerowej wymagają dożylnego podania środka kontrastowego, potrzebny jest wtedy swobodny dostęp do przedramienia.

Nasz doświadczony personel zadba o Państwa komfort podczas całego badania.

 

3. Badanie

 

Badanie przeprowadzane jest w pozycji leżącej na ruchomym stole, który jest wsuwany do tuby (obustronnie na końcach otwartej) na różną głębokość, w zależności od badanej okolicy ciała.

Badanie jest bezbolesne, wymaga leżenia w bezruchu od kilkunastu do kilkudziesięciu minut.

Podczas badania pacjent monitorowany jest przez technika wykonującego badanie. Maszyna jest dobrze oświetlona i klimatyzowana. Kontakt słowny utrzymywany jest przez mikrofon.

 

Podczas badania należy bezwzględnie wykonywać polecenia prowadzącego.

 

4. Wyniki

 

W dniu badania pacjent otrzymuje swój wynik na płycie CD. Wynik badania w formie opisu może zostać odebrany osobiście, przez osobę upoważnioną wskazaną w wypełnianej ankiecie lub wysyłany pocztą elektroniczną na adres e-mail podany w wypełnianej ankiecie.

Wynik jest zabezpieczony hasłem.

Ważne dokumenty

Pliki do pobrania

Umów wizytę

Gorzów Wielkopolski

Centrum Diagnostyki Obrazowej

Zarezerwuj usługę NFZ Zarezerwuj prywatnie

Legnica

Centrum Diagnostyki Obrazowej

Zarezerwuj usługę NFZ Zarezerwuj prywatnie

Puławy

Centrum Diagnostyki Obrazowej

Zarezerwuj usługę NFZ Zarezerwuj prywatnie

Stargard

Centrum Diagnostyki Obrazowej

Zarezerwuj usługę NFZ Zarezerwuj prywatnie